María del Mar Febrero, redeira: «Somos a primeira parte da cadea da pesca e a última en visibilidade»

Cando María del Mar Febrero (Trasbar-Cervo, 59 anos) abre a porta da nave de redes burelense, nun día de vento, bastan cinco minutos para comprobar a dureza do seu traballo. Dentro vai un frío que só quita un café quente. Leva décadas no oficio, pero desde hai dous anos preside a Asociación de Redeiras Cabo Burela, fundada no 2008.

—Vostede comezou a traballar de redeira un pouco de rebote.

—Traballaba como limpiadora e tiven un accidente. Cunha hernia discal, facerme redeira era a forma de seguir cotizando e ir traballando en función do que me permitise a miña saúde.

—Que lle gusta e disgusta do traballo?

—Por un lado, este é un traballo bonito. Gústame moito coser, aínda que me gusta moito menos entrallar, e paso o tempo mellor aquí que na casa. Hai unha parte dura que é a dos pesos, pero vanse discurrindo cousas para que non teñamos que cargar tanto.

—Pasaron de ser arredor dunha vintena de redeiras a catro, e en meses serán tres por unha xubilación. Por que?

Más en La Voz

Complicado rescate de un padre y su hija en una playa de Malpica: «A corrente arrastrábaos, había ondas de tres metros»

Exoneran de culpa al colegio Fogar de Carballo por la muerte de un alumno en un embalse en Mazaricos

—Por un lado, hai xente que quere entrar e non pode. Non se están a facer cursos coma antes porque faltan formadoras, e nós pedimos que lles deixen ás aspirantes formarse con nós, no medio do aparello, e logo as examinen. Así sería máis doado e virían persoas que estarían interesadas de verdade nisto, porque houbo moita xente que fixo os cursos e despois non seguiu. Por outro lado, volveuse complicado vivir do traballo, porque as tarefas mellor pagadas eran as que faciamos para o cerco, e agora na Mariña case non hai barcos. Cando se aprobou o coeficiente redutor para anticipar a idade de xubilación, moitas das integrantes da asociación acolléronse a esa posibilidade.

—A máis nova da asociación ten 35 anos e a máis maior 63. Hai falta de relevo xeracional. Pódese vivir de ser redeira?

—É difícil. Hai que traballar moitas horas e aínda así é complicado, porque o traballo non está ben pagado. Cóbrase o que se fai e, como é lóxico, a certas idades non tes a mesma enerxía ca antes: eu cobraba máis cando era máis nova do que cobro agora, porque facía máis horas. Vai todo no esforzo. Somos autónomas e temos que pagar o alquiler da nave, a Seguridade Social... En verán a actividade baixa un pouco, porque rompen menos redes. Para rabuñar 500 ou 600 euros ao mes hai que darlle moito ás mans. Eu teño a esperanza de que as que virán detrás de min sexan contratadas.

—O traballo de redeira conleva un desgaste físico. Durante moitos anos, unha das súas principais reivindicacións foi o recoñecemento de enfermidades laborais como tales.

—Agora supostamente hai solución para iso, pero hai uns 15 anos que estiven de baixa polo túnel carpiano e non me recoñeceron a incapacidade temporal como continxencia laboral. Tamén estiven con tendinite, e o mesmo.

—Valorase o seu traballo?

—As redeiras estamos moi invisibilizadas. Somos a primeira parte da cadea da pesca, pero a última en visibilidade. Sen as redes non se pode traer peixe á terra, pero non somos valoradas. Probouse a facer aparellos con máquinas, pero os que as compraron téñenas aparcadas porque estropean as cordas. Este segue a ser un oficio artesanal. Nós traballamos todo tipo de artes pero temos poucos clientes, sabemos que aparellos deste porto e doutros da zona vanse reparar a outros sitios de Galicia. É certo que non somos as suficientes para asumir cargas de traballo moi grandes, pero moitas veces vaise a outros lados únicamente polo prezo, por un euro. Iso é inxusto.

—E todo pese a que son esenciais.

—Hai clientes que coincide que levan un aparello e pescan moito. E despois vén outro pedíndoche un igual. Pero os mariñeiros pescan se largan donde hai peixe, non por iso (risas). Ás veces pasa o contrario, se non se pesca bótanlle a culpa a quen fixo o aparello (risas).

—Compiten en igualdade de condicións?

—Hai xente que non está de alta e non presenta factura, e estánselle a encargar traballos. Mentres haxa persoas exercendo ilegalmente, a cousa está moi complicada, porque nos tiran para abaixo os prezos. Agora parece que van controlar os aparellos cun chip, se iso se leva a cabo entendo que se descubrirá onde se repararon.

—Vostede é neta de armador, filla, sobriña e esposa de mariñeiro. Como foi o criarse nunha familia mariñeira?

—Era un ambiente de botar moito en falta e no que, ao non estar meu pai na casa, moitas veces non podía ir ás festas coas amigas. E xureime que non me casaría cun mariñeiro aínda que me cubrisen de ouro, pero acabeino facendo (risas). O meu home andivo a Gran Sol, ao bonito, ao arrastre...

—Como é unha vida co home no mar?

—Lévase moi mal. Crias os fillos soa, constrúes a casa soa, pides un préstamo soa, tomas as decisións soa... Eu bromeaba con el decíndolle que á volta non lle ía quedar nada, porque tivo que asinar un poder para tramitar os documentos. Pero esa soidade pesa moito. E logo están os fillos. Na nosa casa non pasou, porque sempre procuramos que a figura do pai estivese sempre presente, aínda que moitas veces non puidese ser fisicamente, e despois o meu marido deixou o Gran Sol para faenar preto da costa, pero había nenos que ían ao porto e choraban porque non recoñecían os pais. Eu sei polo meu home que o mar é moi duro cando embarcas, moi duro. Pero tamén o é para os que quedan en terra.

---

---

---