Minia Manteiga en «De 0 a 100»: «La vida en nuestro planeta depende de un equilibrio que el ser humano está alterando»
DE 0 A 100
De orixe negreiresa, a investigadora do CITIC da Universidade da Coruña e presidenta da Sociedade Española de Astronomía introduciu a alumnos do IES Xulián Magariños na exploración do espazo
15 ene 2026 . Actualizado a las 13:51 h.Minia Manteiga namourouse das estrelas sendo unha nena. Nada na parroquia de Redemuíños, en Negreira, daquela calquera punto non urbano de Galicia era o que hoxe se denomina destino starlight. Un anglicismo que indica aqueles lugares que pola súa ubicación e escasa contaminación lumínica permiten mirar o ceo sen impedimentos para admirar os astros. «El alumbrado público era escaso, y las bombillas muy flojitas, hizo fácil que me maravillase el espectáculo de la Vía Láctea, nítido y espectacular en nada que levantabas los ojos al cielo. Las noches eran oscuras, y cuando el cielo estaba despejado eran espectaculares. Es una pena que hayamos perdido el privilegio de ese cielo espectacular» sinalou no programa De 0 a 100, que La Voz realiza en colaboración coa Consellería de Educación e que a convidou a manter un encontro con alumnos de secundaria do IES negreirés Xulián Magariños.
En Manteiga, hoxe presidenta da Sociedade Española de Astronomía e catedrática na Universidade da Coruña, foi medrando dende nena o interese polo espazo, lembrando especialmente a chegada a lúa en 1969 de Neil Armstrong e Buzz Aldrin. Con 6 anos, o seu pai espertouna a ela e a súa irmá para ver aquela icónica retransimisión televisiva na que se deu aquel pequeno paso paro o home e grande para a humanidade. «Actualmente la Luna vuelve a estar de moda, con varias misiones nuevas no tripuladas en ejecución de países como China o incluso empresas privadas. Y se vuelven a plantear misiones tripuladas, como un primer paso para futuros viajes a Marte. Detrás están no solo intereses científicos, si no económicos, como por ejemplo la explotación de recursos minerales. Si hablamos de otras estrellas esto no está previsto debido a las enormes distancias y la limitación de los sistemas de propulsión conocidos», explicou na biblioteca do instituto ao alumnado.
O Big Bang, a teoría que explica que explica que o Universo comezou fai 13.800 millóns de anos coma «un punto infinitesimalmente caliente y denso, que comenzó a expandirse rápidamente, creando espacio, tiempo, materia y energía», derivou en galaxias como a nosa Vía Láctea onde temos o noso rincón, o sistema solar, con planetas como a Terra orbitando arredor da gravidade do Sol. Non foi ata 1995 cando se descubriu o primeiro planeta arredor dunha estrela similar. Nese, e nos outros 6.000 exoplanetas descubertos nas últimas tres décadas, non perde Minia Manteiga a esperanza de atopar vida intelixente. «Hemos encontrado algunos planetas rocosos como la Tierra, pero muy pocos en lo que se conoce como zona de habitabilidad de su estrella... lo suficientemente cerca para tener una temperatura en su superficie agradable para la vida. Los esfuerzos hoy en día se centran en caracterizar las atmósferas de los pocos planetas conocidos en la zona de habitabilidad de sus estrellas», aporta a investigadora.
El motivo es que para ser habitables las atmósferas tienen que contener oxígeno y agua, entre otros elementos, y también en que una posible actividad biológica en estos planetas se reflejaría en concentraciones de determinados gases», detalla ao respecto das chamadas «biosignaturas» que permitirían unha vida similar á humana. Hai candidatos a ser estudados, coma algúns satélites xeados das lúas de Xúpiter e Saturno que poden cumprir estes requisitos. A vindeira xeración de telescopios espaciais, «como el Nancy Grace Roman que la NASA lanzará este año» permiten ser optimistas ante un posible descubrimento.
Porén, Manteiga, lembra que a verdadeira carreira espacial está na Terra. As observacións astronómicas dela e doutros expertos constatan que a nosa atmósfera está deteriorándose. «La Tierra está a la distancia precisa del Sol, y tiene una atmósfera concreta, con ozono, vapor de agua y oxígeno en concentraciones adecuadas para el desarrollo de la vida tal como la conocemos. La vida que sustenta nuestro planeta depende del equilibrio de una serie de circunstancias que el ser humano está claramente alterando, la opacidad de la atmósfera está cambiando por el incremento de gases de efecto invernadero y la temperatura media ha ido creciendo de forma imparable desde el inicio de la revolución industrial». «No hay plan B, no hay planeta B, tenemos que tomarnos en serio frenar el cambio climático», conclúe.