En primeira persoa, por Mayka Mouzo Lema | Dende ben cativa, escribir foi o que me abriu as portas desa outra realidade
30 nov 2025 . Actualizado a las 22:51 h.De cativa aburríame moito. Non axudaba o meu carácter solitario nin a teima de pasar o tempo contemplando as ondas do mar desde a fiestra do cuarto. Mais non era este un mar calquera: era o Atlántico, o corazón da Costa da Morte, onde foron parar barcos coma o buque escola inglés City of Agra ou o mercante francés Nil. Unha aldeíña que daquela non pasaba dos cincocentos habitantes e que agora debe ter aínda menos. Chámase Arou, e de pequena frustrábame moito que nin sequera saíra nos mapas da escola: «Sae Camelle pero Arou non sae por ningures! Que inxustiza!».
O aburrimento é unha sensación curiosa. Hoxe fóxese del con tal intensidade que case semella unha enfermidade vírica. Vivimos rodeados de estímulos por todas partes para non caer nese estado que tanto incomoda. Na miña infancia, en cambio, non había Netflix nin redes sociais, nin sequera tiña acceso a Internet: aburrirse era o máis corrente do mundo. Por iso había que tirar de recursos propios, recorrer á imaxinación. Para min, escribir converteuse no mellor antídoto anti-aburrimento.
Medrei cunha fantasía desbordante, alimentada non só pola falta de entretementos, senón polo contexto. Porque vivir nunha aldea mariñeira galega é vivir mergullada no realismo máxico máis puro. Lémbrome do lar da casa dos meus avós, onde miña avoa pasaba os invernos a carón da lareira, xogando coa borralla e asando castañas. Ás veces, trala cea, a familia reuníase alí co café de pota e os chupitos de licor de herbas. Contábanse historias, pero teño un recordo especial daquelas que xiraban arredor da Santa Compaña e doutros seres do máis alá. O medo chegaba a ser tan grande que remataba poñendo as mans nos oídos para non escoitar como tal veciño caera enfermo polo aire dos mortos ou como aparecían luciñas estrañas de madrugada no Alto do Canaval. Despois tocábame enfrontar a soidade e o silencio, apenas interrompidos polo continuo petar e bruar do mar contra as pedras e os cons da praia. Na escuridade da noite case podía ver aquelas luces agoirentas que precedían a aparición da Compaña.
Daquela non sabía que aqueles medos infantís volverían tempo despois disfrazados doutras formas. Xa máis maior, en plena adolescencia, vivín o medo máis fondo da miña vida: unha parálise do sono. Lembro aquel acontecemento coma se fose hoxe: deitada na cama un sábado pola mañá, escoitaba de fondo os ruídos da casa e do pobo, a bucina do coche do pan, miña nai palillando na cociña, o chío das gaivotas… De súpeto quixen abrir os ollos, pero o corpo non reaccionou; quixen berrar e fiquei muda. O corazón acelerouse e notei unha especie de corrente eléctrica percorréndome de arriba a abaixo. Máis tarde, investigando, descubriría que estes fenómenos son bastante comúns e teñen unha explicación científica de seu. Porén, miña avoa tiña outra argumentación: o trasno. «Iso pasoume a min tamén, pero é o trasno, filla, que se bota enriba do peito e non che deixa nin sequera respirar». A solución era clara: «Tes que poñer cinco grans de millo na mesiña antes de ir durmir, porque o trasno só sabe contar ata tres e pasa a noite entretido ata que chega o día e ten que fuxir». Pasei unha boa tempada durmindo con grans de millo e de feixóns na mesiña de noite.
Podería seguir contando outras historias: sereas que fixeron naufragar barcos, porquiños encantados por meigas, penedos que carrexaron velliñas xigantes, muíños máxicos que traballaban sós… Agora que estou fóra do fogar, tras máis de dez anos emigrada en Escocia, entendo que todas aquelas historias forxaron a miña personalidade.
Desde que era ben cativa, escribir foi o que me abriu as portas desa outra realidade que agardaba a ser explorada. E quizais é por iso polo que Escocia se sente tamén como un segundo fogar. Durante as miñas andainas polo país atopeime con persoas e situacións ben curiosas: unha bruxa que aseguraba ter fotografado elfos nun bosque ao pé dunha praia batida polo Mar do Norte, onde tamén aparecen as selkies, as mulleres-foca; un castelo no que dicían que se vían pantasmas de cor verde; ou mesmo os meus veciños, que cren nas fairies e enchen os seus xardíns de casiñas diminutas e figuriñas aladas.
Cada vez que regreso a ese estado de aburrimento oco que nin sequera os milleiros de notificacións e entretementos poden encher, véxome de volta na terra, escribindo sobre as historias que formaron parte da miña infancia e da adolescencia. Decateime de que, de tanto ollar ao mar, o mar acabou por devolverme unha mirada cargada de posibilidades. E talvez iso sexa o máis máxico de todo: entender que, para ver certas cousas, abonda con abrir a porta da imaxinación.
Mayka Mouzo Lema
Nada en Arou, Camariñas. É de novembro do 1990 e foi outro novembro, o deste 2025, cando se alzou co segundo premio do certame literario Territorio Vákner, convocado por La Voz e Concello de Dumbría. Un bo agasallo de 35.º aniversario. Escribe dende nena, como relata neste mesmo texto, mais nunca se atrevera a publicar. Mayka estudou Xornalismo en Santiago e logo Criminoloxía a distancia. Emigrada en Escocia dende hai máis de dez anos, traballa agora como xefa de contidos dunha empresa tecnolóxica que desenvolve aplicacións.