Para ler a Camus ou Atwood...? O galego

FUGAS

Media ducia de editoras traballan para achegar a literatura universal á nosa lingua. O último que chegará as librerías? «O amante» ou «O conto da criada»

24 feb 2019 . Actualizado a las 09:21 h.

Mapa de estradas lendario de Islandia, de Jón R. Hjálmarsson, é unha pequena alfaia traducida só a tres linguas: inglés, italiano e galego; unha circunstancia que para certo tipo de lector, afeito a ler traducións ao castelán, pode parecer un fito, pero que non pasa de anécdota para selos editoriais que, como Rinoceronte Editora -responsable desta tradución do islandés-, se dedican a traer ao galego as obras que calquera lector querería ter na súa lingua.

«A un lector en galego hai que brindarlle a oportunidade de que lea o mellor que se poida traducir e que estea publicado noutras linguas», subliña Xosé Ballesteros, director de Kalandraka, editora con raíces na literatura infantil que fixo medrar o seu catálogo a medida que o fixeron os seus lectores. Baixo o selo Factoría K de Libros, traduce desde o 2005 «libros imprescindibles, que deberían estar en calquera sistema literario», como a Lolita de Vladimir Nabokov ou O amante de Marguerite Duras, o seu próximo lanzamento. «Facémolo tamén porque temos recursos abondo para dedicar a esta aposta decidida pola normalización lingüística, aínda que a rendibilidade económica non se consiga sempre», explica Ballesteros, quen cualifica de «heroico e titánico» o traballo das pequenas editoras galegas dedicadas só a tradución; nomes como Irmás Cartoné ou Hugin e Munin, que naceron para corrixir «anomalías» tan graves como o feito de que A Peste de Albert Camus ou Orlando de Virginia Woolf non estivesen dispoñibles para un lector de aquí.

«Un sistema literario non pode vivir pechado sobre si mesmo, e é moi perigoso para a lingua e para a cultura que as influencias externas veñan mediatizadas por outra lingua -reflexiona Celia Recarey, de Irmás Cartoné-; se a única vía que teñen os escritores galegos para ler literatura estranxeira é o castelán, como afecta iso a nosa lingua e o noso sistema literario? É algo que se nota bastante».