La Festa da Castaña do Courel llega tras una cosecha muy floja

Francisco Albo
francisco albo QUIROGA / LA VOZ

FORESTAL

Degustación de castañas en Seoane do Courel, donde se celebrará la fiesta este año
Degustación de castañas en Seoane do Courel, donde se celebrará la fiesta este año ROI FERNANDEZ

La sequía ha acarreado una importante merma en la producción de fruto

31 oct 2025 . Actualizado a las 10:28 h.

El próximo 8 de noviembre, el municipio de Folgoso do Courel celebrará la 36 edición de la Festa da Castaña , que esta vez tendrá por escenario la localidad de Seoane. El festejo gastronómico llega tras una cosecha que ha resultado escasa en esta y en otras partes de Galicia a causa de unas condiciones meteorológicas desfavorables. «As castañas que se ofrecerán na festa proceden da parte alta do municipio, porque nas áreas baixas a colleita foi moi frouxa este ano», explica la alcaldesa Dolores Castro.

La regidora pone como ejemplo el caso de Moreda, su parroquia de origen. «Ata hai dez ou doce anos era normal que da aldea saísen sobre 40.000 quilos de castaña, pero este ano houbo tan poucas que os veciños decidiron non recollelas e deixar para o gando as que había», dice. La situación —añade— ha sido diferente en parroquias situadas en las partes más elevadas de la sierra, como Visuña o Ferramulín. «As zonas que están situadas a maior altura, con máis frío e humidade, resistiron mellor á falta de auga, cando antes eran as que menos castaña producían no municipio», comenta.

Ataques de avispilla

Según indica la alcaldesa, por otra parte, la falta de lluvias no es la única causa de que la cosecha de castañas sea escasa este año en la sierra de O Courel. En el territorio del municipio también se ha registrado durante los últimos meses un repunte en los ataques de la avispilla del castaño, que habían dejado de ser un problema en los últimos años. «Polo que nos comentan os técnicos, as soltas de Torymus sinensis [insecto parasitoide utilizado para combatir la avispilla] conseguiron facela retroceder, pero ao escasear as avespas do castiñeiro os Torymus quedaron sen alimento e morreron, polo que a praga reapareceu en certas zonas», señala.

Pese a estos problemas, dice asimismo Castro, la organización de la Festa da Castaña espera contar con suficiente fruto de origen local sin tener que adquirirlo en otros municipios. «Temos encargados uns seiscentos quilos e contamos con que haxa suficiente para todos», concluye.

Un pregón a cargo del cocinero Martín Mantilla y una degustación de caldo tradicional

Las actividades de la nueva edición de la Festa da Castaña do Courel comenzarán el día 7 con un taller gastronómico a cargo del cocinero Álex Iglesias para los alumnos del colegio Poeta Uxío Novoneyra. A las 21.00 horas, el cocinero Martín Mantilla —propietario del restaurante Berso de Sober— ofrecerá en el campo de la feria una demostración culinaria. En el mismo lugar habrá una queimada popular y una actuación del grupo de gaitas O Recanto de Quiroga.

El programa día 8 empezará a las 12.30 horas con una actuación del grupo musical Courelóuzara. A lo largo de la mañana se ofrecerá una degustación gratuita de castañas asadas y vino en el recinto del festejo. A las 13.30 horas, Martín Mantilla pronunciará el pregón del festejo. Seguidamente se entregarán los premios del sexto certamen local de tapas a base de castañas. Por la tarde, a partir de las 16.00 horas, actuará el grupo musical Mestura de Nete y se ofrecerá otra degustación de castañas y vino. A las 17.00 horas habrá una actuación de la charanga Mil9.

Receta recuperada

Por otra parte, a las 20.30 horas habrá una degustación gratuita de calduda o caldo de castañas, preparado al modo tradicional de O Courel. «Hai moitos anos que xa non se prepara este prato, que antes era moi habitual, e decidimos recuperalo para darlle un novo enfoque ao festexo», dice la alcaldesa. La calduda típica de la sierra se elabora cociendo castañas en agua durante varias horas, añadiendo sal y un poco de unto y carne de cerdo. Tras la degustación, a las 21.00 horas, empezará un concierto del grupo musical Banda da Balbina.

«A calidade mellorou, pero en canto á cantidade foi un desastre»

La merma en la cosecha también se ha hecho sentir en otras áreas del territorio gallego, según apunta el empresario chantadino Miguel Areán, responsable de la empresa Castañas Naiciña. «A calidade mellorou con respecto aos últimos anos en zonas como Chantada ou Ourense, o que tampouco era tan difícil, pero en canto á cantidade esta colleita foi un desastre», dice. «Tivemos un setembro sen ningunha auga e nesas situacións o castiñeiro aforra recursos para sobrevivir, e hai que ter en contar que para sobrevivir o castiñeiro non necesita producir castañas», agrega.

Areán opina por otro lado que «dentro dalgúns anos as zonas históricas de produción de castaña en Galicia non serán as mesmas que hoxe, porque a produción vai concentrarse nas áreas onde o sector está máis profesionalizado».

En parecidos términos se expresa Jesús Quintás, gerente de la empresa Alibós de Monterroso. «A calidade é sorprendentemente mellor que nos últimos anos, porque esta vez os fungos non afectaron moito, pero coa calor e coa seca dos últimos meses a colleita non foi boa no que respecta á cantidade», afirman. Quintás cree por otra parte que el descenso en la producción de castañas se debe también a que «nas aldeas cada vez hai menos veciños, a maioría son xente maior, e xa non se traballan os soutos como se facía antes».