Augas Santas, aquí viviu unha mártir


A primeira vez que escoitei o termo patrimonio era nova e asocieino directamente coas posesións que ten alguén. Co tempo o seu significado enriqueceuse, ao entender que hai varios patrimonios que teñen que ver coa cultura, a herdanza e a identidade, aspectos mesturados no concepto que manexamos de patrimonio: o que herdamos do pasado, que nos identifica como pobo e como cultura e que debemos coidar, acrecentar e transmitir. Nos últimos anos, asistimos a un cambio de paradigma, patrimonio xa non só é o que as institucións encargadas da súa salvagarda deciden que o sexa, cada vez máis a sociedade ten algo que dicir neste proceso, ou debería. A riqueza patrimonial de Galicia é inmensa, somos un pobo cheo de herdanzas diversas, apenas podemos focalizar a nosa atención nun único elemento, e temos varios declarados Patrimonio Mundial pola Unesco, casco histórico de Santiago e catedral, Camiño de Santiago, muralla romana de Lugo e Torre de Hércules na Coruña. Imos camiño dun quinto, a Ribeira Sacra. Mais algúns patrimonios máis modestos teñen tanta forza que materializan a construción da nosa identidade.

Na parroquia de Augas Santas, en Allariz, a veciñanza levou o martirio de Santa Mariña á Procesión dos Pendóns, que se celebra en maio. Os homes portan a Santa e os pendóns dende a igrexa ata Os Fornos, logo soben ao Outeiro dos Pendóns, no Castro de Armea, onde os dispoñen e bendicen os campos. A procesión acompáñase da representación do martirio de Mariña, orfa de nai e criada no cristianismo, na que a veciñanza nos traslada á época romana. O gobernador romano Olibrio pediulle matrimonio, mais Mariña rexeitouno. Por despeito, péchaa nos Fornos e tortúraa, de onde a rescata San Pedro. Finalmente decapítana e a súa cabeza dá tres botes, de onde brotan tres fontes. Toda a parroquia conserva elementos naturais e artificiais asociados á lenda: a pedra onde fiaba, onde foi apresada con cadeas (petróglifo da Vacariza), onde foi queimada (Os Fornos), onde a remollou San Pedro (As Pioucas), o sepulcro, as fontes. Unha paisaxe que mestura elementos arqueolóxicos e arquitectónicos co imaxinario colectivo, e que ilustra o proceso de transformación dun territorio na tardoantigüidade con intervencións en épocas posteriores, cando o episodio foi recollido pola literatura culta e asumido e conservado pola poboación local. Santa Mariña de Augas Santas mostra unha construción identitaria a partir de elementos materiais e inmateriais. Un lugar que é á vez moitos e un só patrimonio. Unha realidade que vai máis aló dos Patrimonios Mundiais.

Por Rebeca Blanco-Rotea Arqueóloga, investigadora posdoutoral da Universidade de Santiago de Compostela. Grupo de Investigación Síncrisis

Vive Camino

Toda la información sobre el Camino de Santiago en Vive Camino

Votación
18 votos
Comentarios

Augas Santas, aquí viviu unha mártir