NON COÑEZO a Iván Raña, o campión de Ordes. Sei del o que lin nos periódicos, nada máis. Tampouco coñezo a David Cal, nin a Mascato, nin a Alfredo Bea e Tereixa Portela, xente nosa das rías, co cantar mariñeiro nos ollos. Cítoos a eles polo aquel de seren da terra. Podía nomear a outros (de Puertollano, de Hondarribia, de Béjar, da distante e apenas nomeada Etiopía), descoñecidos para a maioría dos mortais e instalados durante unhas horas no corazón da noticia (e da televisión). Elixo a Raña porque o pasado xoves o vin perder. O locutor non daba creto: «Golpe moral», sentenciaba. «Absoluto fracaso. Derrota sen precedentes...». Nas clases de libro de estilo ensinamos a arte da precisión e a mesura, que non son incompatibles nin coa paixón nin co espectáculo, cando procede. Pero seica é unha teima inútil, polo que observo. Os locutores aliméntanse de adrenalina. E dan consellos: «Debe reducir a distancia... Debe recuperar urxentemente o medio minuto que leva perdido... Debe cambiar de táctica... Así non vai...». E Iván correndo. Entrou de vintetrés. Aínda lle botou un esprint ao australiano Robertson, que era outro dos favoritos. Cando as cámaras e os micrófonos foron a por el, case que coma quen vai pedir explicacións pola desfeita, o de Ordes dixo que un mal día teno calquera, e que aquel fora o seu mal día. Un xornal de Madrid comentaba que «hai que ser moi galego para dar unha resposta así e ficar tan tranquilo». Pois talmente. Nos canais privados da televisión, en sesións de mañá, tarde e noite, especialistas da chamada «prensa do fígado» (escandalosamente ben pagados todos eles) comentan, reflexionan, documentan e seguen a pé de obra, minuto a minuto, as vicisitudes dunha duquesa e un toureiro. A España eterna. A de porrón e pandeireta. A que disque ha de progresar en Europa a pulos de I+D e estratexias de valor engadido. «Aquí o que manda é a taquilla», di o meu amigo, o da televisión. «Non te fagas mal corpo. A xente pide estas cousas. Ela é quen nos dá de comer. ¿Qué queres? ¿Qué se poñan todos a ler a Platón? Daquela o mundo volveríase irrespirable, creme. Bastante máis do que xa é...». Volvo a Iván Raña. Os seus vecinos de Ordes seguían a competición a través dunha pantalla xigante que seica lles puxo o Concello na Casa da Cultura. A primeira parte, bastante ben. As cousas empezaron a torcerse cando a bicicleta. Quinto nas olimpiadas de Sydney, campión de Europa e do mundo no 2002, subcampión no 2003 e no 2004... «Todos temos un mal día». Os locutores falan de fracaso e decepción. Os seus vecinos non. Cada vez que aparece en pantalla, aplauden, afervoados. «Para nós, el segue sendo o mellor», advirten. Quédome con esta idea. ¿Cantos meses de esforzo, de traballo, de sacrificio e ilusión para queimalos, de súpeto, nun par de horas? Quédome con esta imaxe e coa de centos de atletas que, coma el, incluso bastante menos coñecidos, arden coma bengalas na competición das pistas, nos tatamis, nas piscinas, entregándose ao límite das súas forzas. Gústanme os perdedores. Non o podo evitar. Non por perder, que a ninguén agrada a derrota, senón polo esforzo xeneroso da entrega, que o locutor despacha sen pestanexar, coma quen aparta un clínex logo de usalo. Non me parece xusto. Detrás de Raña, no posto corenta ou corenta e cinco, non sei, entra un chinés. Entra desfeito, roto, coas marcas da fatiga no rostro. Case non pode respirar. Ao cruzar a raia de meta, párase, vira cara ao público e saúda, á esquerda e dereita, cunha elegante inclinación de cabeza. E desaparece.