O escritor Pere Tobaruela será académico correspondente
27 mar 2026 . Actualizado a las 18:09 h.A Real Academia Galega (RAG) deu o venres un paso histórico na súa sesión plenaria celebrada no pazo municipal de María Pita. Nun acto que reafirma o compromiso da institución coa vangarda intelectual e a diversidade das letras, o pleno aprobou o ingreso de María Xosé Queizán como académica de honra e a elección de Pere Tobaruela como académico correspondente.
María Xosé Queizán (Vigo, 1939) non é só unha escritora; é a arquitecta do pensamento feminista contemporáneo en Galicia. Cunha traxectoria que abrangue todos os xéneros, o seu recoñecemento pola RAG coroa unha vida de simbiose entre a creación literaria e o activismo político e social.
Lectora apaixonada dende a biblioteca do seu pai —o avogado republicano José Queizán—, a autora forxou a súa identidade intelectual baixo o signo da resistencia. Tras un debut fulgurante en 1965 con A orella do buraco, adscrita á Nova Narrativa Galega, Queizán asinou en 1977 un dos ensaios máis transcendentes da nosa cultura: A muller en Galicia. Neste traballo pioneiro, formulou por vez primeira a conexión entre a discriminación de xénero e a represión lingüística, sostendo que a muller, ao igual que o idioma, «necesita a normalización».
Pegada indeleble
A súa pegada é indeleble en proxectos como a revista Festa da Palabra Silenciada (1983-2014), que dirixiu durante décadas, e na súa produción narrativa, onde foi pioneira en tratar temas como a homosexualidade e a transexualidade (A semellanza, 1988). Na súa faceta de poeta, Queizán demostrou que a lírica tamén pode ser un espazo de racionalidade e denuncia, como reflicten os seus volumes reunidos en Non o abras como unha flor.
Pola súa banda, a elección de Pere Tobaruela (Barcelona, 1965) como académico correspondente premia unha das traxectorias máis sólidas e xenerosas da literatura infantil e xuvenil (LIX) actual. Licenciado en Xeografía e Historia e residente en Galicia dende hai máis de vinte anos, Tobaruela adoptou o galego como lingua de creación en 2007 con Cos ollos de neno.
Desde entón, asinou máis de medio cento de títulos, moitos deles en colaboración con figuras como Ledicia Costas —baixo o pseudónimo Pereledi— ou a académica Ana Boullón. A súa labor foi recoñecida con galardóns como o Frei Martín Sarmiento ou o Meiga Moira. Tobaruela, creador da popular serie Formig4s e un activo xestor cultural dende a secretaría técnica de la Asociación Galega de Literatura Infantil e Xuvenil (Galix).
Este anuncio chega apenas uns días despois de que a RAG lle dedicase a Queizán o Día da Poesía en Vigo, nun emotivo acto onde a autora pechou a xornada cantando Non, je ne regrette rien. Agora, a escritora prepárase para a cerimonia oficial de ingreso, onde lerá o seu discurso de entrada, sumando así a súa voz á máxima institución lingua galega.