A Deputación de Ourense incorpora 300 pregos de cordel do século XIX ó arquivo da Escola Provincial de Gaitas
OURENSE
A institución chama á cidadanía a colaborar na recuperación de coplas e romances conservados en mans privadas
09 feb 2026 . Actualizado a las 16:59 h.A Deputación de Ourense incorporou 300 pregos de cordel do século XIX ó Arquivo Histórico Audiovisual da Escola Provincial de Gaitas, reforzando así a conservación desta mostra da literatura popular galega, coñecida como os «libros dos pobres». A institución tamén lanzou un chamamento á cidadanía para recuperar coplas e romances que poidan conservarse en mans privadas. A nova incorporación reúne un conxunto de pezas de gran valor histórico e etnográfico que contribúe á preservación da memoria colectiva e da tradición oral de Galicia. Os fondos pasan a enriquecer un arquivo cuxo obxectivo principal é salvagardar e estudar unha das manifestacións máis singulares da cultura popular galega.
As composicións, coñecidas como coplas de cego ou romances, funcionaron durante séculos como unha forma de transmisión oral de historias, sucesos e noticias entre a poboación. Desde a Idade Media, esta oralidade actuou como a prensa do pobo, cunha dobre función informativa e de entretemento. Os seus contidos centrábanse maioritariamente en acontecementos tráxicos, crimes, feitos extraordinarios ou noticias insólitas que espertaban o interese popular.
Estes documentos eran difundidos polos cegos cantores, herdeiros da tradición dos xograres medievais, que percorrían feiras e prazas acompañados dun axudante e de instrumentos como a zanfona ou o violín. Mentres interpretaban os romances, vendían os pregos que penduraban de cordas, dando orixe á denominada literatura de cordel.
Con esta iniciativa, a Deputación reafirma a súa aposta por converter a provincia nun centro de referencia para o estudo da lírica popular galega, unha tradición que se mantivo viva durante arredor de catro séculos e que comezou a desaparecer en Galicia a partir da década de 1960, cos últimos cegos cantores.
Neste contexto, Ourense mantén un vencello especial con esta expresión cultural a través da figura de Lucía da Conceição Fernandes, natural de O Covelo (Viana do Bolo), recoñecida como a derradeira cega cantora da provincia. Os seus cantares foron editados pola propia Escola de Gaitas no ano 2005, contribuíndo á súa conservación e difusión.
Desde a escola da Deputación faise un chamamento público a persoas e familias que poidan conservar coplas, romances ou pregos de cordel nos seus fogares, co fin de catalogar, estudar e protexer este material antes de que se perda definitivamente.