«Cada entroido figura como cabeceiro do orgullo propio»

Carlos Xabier Ares gañou o premio Vicente Risco de Ciencias Sociais cun traballo sobre as figuras e personaxes das festas de inverno en Ourense


ourense / la voz

O premio Vicente Risco de Ciencias Sociais vén de recoñecer o traballo do investigador social Carlos Xabier Ares Pérez, salientando a catalogación de personaxes e figuras do entroido e das festas de inverno ourensás feita cun extenso traballo de campo. É un traballo de 300 folios que publicará a Fundación Vicente Risco.

-«Festividades de inverno na provincia de Ourense: máscaras, personaxes e rituais» é o título do traballo premiado. Que recolle?

-O traballo é un recorrido polas festividades que hai no período desde o solsticio de inverno ao equinoccio de primavera. Empezo no Nadal e remato no entroido. Fago unha parada nos rituais, nas mascaradas ou mecos, buscando unha explicación. A metodoloxía foi cun traballo de campo que comecei hai tres anos, con moitas visitas, a 56 concellos e 150 núcleos de poboación. Son 350 manifestacións distintas.

-O entroido é a festividade con máis peso?

-Todas as festividades teñen importancia. Paro en cada festa, para recoller o ritual, valorar o nivel de arraigo ou se é de nova creación. Concello a concello, deténdome nas manifestacións de cada aldea, explicando a historia de cada personaxe e que resposta ten. Pero si, o entroido é o máis potente en Ourense.

-Por que se interesou polo tema?

-Son de Viana do Bolo e temos o entroido moi dentro. A miña liña de traballo anterior xa estaba enfocada ao entroido, pero en Ourense faltaba unha catalogación. Hai outros libros, pero quería ir máis alá e deixar marcado o que a xente conta, aínda que escrito por min. Foron moitas horas de gravación e transcrición.

-E cada concello valora o seu entroido como o mellor ou destacan os de arredor?

-Cada manifestación de entroido figura como cabeceiro do orgullo propio. O boteiro é o mellor ou o cigarrón é o mellor. Son todos iguais e todos distintos, pertencen aos rituais do ciclo do inverno chamando pola primavera. O ritual, o sentido último, é igual en todos, aínda que cada un ten as súas particularidades e a suma de todas enriquece a provincia de Ourense, que é o centro mundial, penso eu, do entroido.

-Encontrou aínda moita xente que lle contara como eran as celebracións antigamente?

-Entrevistei a xente de máis de noventa anos para recoller o antigo, pero tamén á xente nova que está recuperando. Hai lugares con todo perdido pola despoboación do rural, xa que o entroido é das aldeas.

-E que din, que houbo distorsións ou que se manteñen as figuras como eran antes?

-A esencia mantense. Cambia a escenografía, se antes corrían polo monte, agora é polo asfalto. Se antes o meco ardía nun fiadeiro, agora é na praza. Pero o arraigo está.

-E do resto das festas invernais, hai algo salientable?

-O san Sebastián de Castro Caldelas é unha festa ígnea, de lume. A romaría de san Antón ten arraigo en zonas do Barco ou de Verín. Nunha aldea de Bande celébrano en febreiro e chámanlle o san Antón mentireiro. A festa de Reis ten un ciclo importante na Mezquita e na Gudiña, con moitas figuras, xuntanzas e rituais. Están os cantos de noiteboa na Merca ou as falcatruadas polos santos inocentes.

Conoce nuestra newsletter con toda la actualidad de Ourense

Hemos creado para ti una selección de noticias de la ciudad y su área metropolitana para que las recibas en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

«Cada entroido figura como cabeceiro do orgullo propio»