Esvaróns e estabilidade


O38 presidente dos EE.UU., Gerald Ford, era un home bo e honrado. Por iso os republicanos llo impuxeron a Nixon como vicepresidente para sustituir ao titular elexido, Spiro Agnew, quen tivo que dimitir por evadir impostos. Ao pouco tempo, a renuncia de Nixon convertíuno no único presidente non votado da historia americana. Todos os que o trataron (como o seu rival, Jimmy Carter) e os historiadores en xeral coinciden en cualificalo como un presidente digno que contribuíu a restaurar o prestixio da maxistratura presidencial tras o escándalo Watergate; pese a que colleu o país en plena crise do petroleo e a que tivo que administrar a primeira derrota militar dos EE.UU no Vietnam. Sen embargo, Ford é lembrado pola súa torpeza. Nunha viaxe institucional a Suiza, esvarou na escaleira do Airforce One e se esnafrou diante de todo o mundo. O vello raposo de Lyndon Johnson axiña pronunciou a frase pola que se recorda a Ford: «Non pode camiñar e mascar chicle á vez»; unha frase que chega ata nós censurada pola pacata prensa da época, xa que o que Johnson dixera é que Ford non podía camiñar e á vez deixar saír unha ventosidade polo seu recto. En calquera caso, a caída na escaleira de Ford simbolizou a inestabilidade institucional da superpotencia americana.

Porque, efectivamente, sen institucións estables todo o demáis tende a crebar. En España levamos desde o 2015 vivindo na inestabilidade política: catro eleccións xerais en catro anos, e catro procesos electorais no último ano, dan boa conta delo. O entramado institucional de 1978 ten superado desde entón e moi en especial nos últimos tempos, importantes esvaróns: a crise económica que non se víu vir e os seus efectos sobre a igualdade; a corrupción que afectou a todos os partidos que asumiron cotas de poder institucional (PNV incluído); unha moción de censura pouco construtiva e a ulterior incapacidade de darlle estabilidade ao Goberno da nación pese a darse distintas posibilidades de coalición; ou o relevo na xefatura do Estado. E o desafío secesionista catalán, coa decisión do Senado de aplicar por vez primeira o artigo155 da Constitución a petición do Goberno de Mariano Rajoy e a posterior actuación do Constitucional e do poder xudicial.

Non semella que o país poda afrontar axeitadamente a desaceleración económica, ou a situación en Cataluña, se a inestabilidade política permanece. De momento e afortunadamente, a inestabilidade política non se ten traducido en institucional. Pero de seguir así podería chegar a poñela en risco. O cansancio pola sucesión de procesos electorais; o uso partidista de pagos regrados, como os previstos para as autonomías; ou a incapacidade de garantir a orde pública e o exercizo das liberdades constitucionais en Cataluña, dan ás aos que aproveitan a inestable febleza do goberno para impulsar a creba do sistema constitucional.

As eleccións do 10 de novembro son unha oportunidade para recuperar a estabilidade política; a mesma estabilidade que, como en Galicia, permite xerar certidumes orzamentarias alí onde o Goberno de Sánchez introduce incertezas, e á vez reforzar a estabilidade das institucións autonómicas. Unha oportunidade para que os que esvararon á hora de formar goberno e tropezaron na inestabilidade política sexan substituídos polos que xa demostraron, como en Galicia, que é posible gobernar e á vez garantir a estabilidade institucional. Sen esvarar.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
4 votos
Comentarios

Esvaróns e estabilidade