Por que os homes violan?


Esta é a pregunta diante da sentenza de Pamplona. A que debemos facernos. Dirase que son algúns. Si. Que tamén hai homes que rouban ou asasinan. Si. Pero ninguén dubida que o roubo debe ser penado, nin a xudicatura nin a sociedade.

O que nos pon de diante esta sentenza é que a violación pode ser entendible para un xuíz. Onde a maioría da opinión pública e moitos xuristas ven violación algúns ven outra cousa amparándose nun código que distingue entre abuso e violación. Entendo a diferenza entre roubo e furto, non entre abuso e violación. O roubo (dende Hammurabi e Moisés) vén sendo tan penalizable social e culturalmente como aceptable a violación dos corpos das mulleres e dos homes por outros homes (dende moito antes de Moisés). O machismo da sociedade patriarcal ilustra comportamentos e actitudes que aínda tinguen a ambigüidade dos códigos. Por iso aínda nestes días un pode escoitar a algúns xuristas dicir que -pese a todo- a sentenza está conforme ao Dereito. Cando Dereito e conciencia social non coinciden, nas sociedades libres e democráticas, o problema é do Dereito.

A explosión social do día da sentenza ten que ver coa do pasado 8 de marzo e pode facer avanzar décadas a solución dalgunhas lacras seculares. O importante é que aquí non se discute o número de anos de condena -apenas mencionado marxinalmente-, senón a cualificación. Non se apela á exemplaridade, senón á razón. O terrible, desconcertante, indignante é a cualificación.

Concepción Arenal estaría orgullosa do sentido das mulleres que moveron a protesta. Aquí a disputa é polo delito que o tribunal decidiu que non existía; polo desfase entre o que describen e o que cualifican na sentenza; entre o que todos vemos e o que ve o autor do voto particular. O que parece non asumirse pola maioría social é a interpretación dos xuíces; a súa distancia co sentido común que, pese a quen pese, é o sentido da maioría e non, como di o chiste reaccionario, o menos común dos sentidos. Non vale aquí apelar á técnica xurídica. Nin aínda que o fose. Tamén a experimentación xenética nazi tiña boa técnica e magnífica ciencia, pero clausurouse despois de 1945 por aberrante.

A Xustiza é un produto histórico e hai que entendela historicamente. Nun tempo recente os brancos mataban negros coa comprensión dos tribunais. As protestas e a opinión pública foron o instrumento social para combater aquela impunidade. Aquí mesmo, na Ditadura, na mesma época en que ardía Mississippi, a consideración dos delitos dependía do carácter político do delito ou da cor política dos imputados; a impunidade duns fronte a outros é coñecida e repudiada. O machismo, o racismo, o autoritarismo, son construcións sociais.

Neste caso de Pamplona o machismo vén sendo a mentalidade que define a posición das persoas respecto de delitos como a violación. Que é violencia? Velaí o problema a resolver aquí e agora. Que lle dicimos aos fillos: é mais violencia a de Junqueras, a cor amarela no fútbol, a letra dun rap, pitar un himno, e isto foi un abuso? A sentenza é antipedagóxica e iso é aínda peor para o futuro que sabela machista.

O asunto ten grande profundidade social e cultural. Por iso a Igrexa milenaria cala mentres tan ben falan as carmelitas de clausura.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
51 votos
Comentarios

Por que os homes violan?