XOÁN GONZÁLEZ-MILLÁN PROFESOR DO HUNTER COLLEGE DE NOVA YORK DOS TESTIMONIOS
13 sep 2001 . Actualizado a las 07:00 h.A distancia física non é moi considerable. Sepárame daquela zona de desguace un río e unha barreira que as autoridades, demasiado tarde, fixeron agora impenetrable. Só capto, alí abaixo en downtown, as nubes de fume espeso, no que sen pretendelo nin percibilo, detecto envolto no detrito daquelas xemelgas tan simpáticas e elegantes os gritos postmortem dos milleiros de humanos. A cidade, esta cidade, deixou de ser. Nova York deitouse a dormir un soño de morte. Sen pretendelo (?), os avións suicidas silenciaron un animal urbanita, único na súa especie. Contradictorio, raro, ás veces agresivo, pero sempre orixinal, xeneroso na súa barbarie. Eso era Manhattan. Hoxe somos millons de cadáveres. Aqueles pasos áxiles e nerviosos que nos caracterizaban ós que vivimos neste espacio fixéronse lentos e desgañados. A cidade perdeu as gañas de vivir. O que nos queda é o eco dos de fóra, dos que dende o alén da barbarie e do sinsentido, nos recordan que aínda se pode soñar coa vida. Cada un dos neoiorquinos, desafiando as leis da gravidade, quere contar a súa propia experiencia, coma se fose única, excepcional, coma se o que nos quere narrar, por ser tan increíble, o cargase da autoridade que concede a traxedia do vivido. Non se dá conta que o seu interlocutor tamén quere contar esa mesma historia, que tamén el sabe desa imaxe apocalíptica, porque a ventá televisiva, ese medio tan noso, fixo que pola mañá cedo, cando iniciabamos o rito do cotián, entrásemos todos no ámbito da barbarie mediática. Si, era tan difícil de crer que, acostumados como estamos a dixerir a realidade ficticiamente, inmediatamente interpuxemos modelos: situacións extraídas da historia pasada (sempre o pasado como refuxio), esceas cinematográficas... Todo para distanciarnos e protexernos dunha realidade que se desfacía diante dos nosos ollos. Un familiar moi achegado que traballa a pouca distancia das desaparecidas xemelgas comentábame, sorprendido, a súa parálise cando veu o desplome dun dos edificios, coma se naquel preciso momento o único xesto de (ilusoria) vitalidade fose o daquela torre moribunda derrubándose diante del. Manhattan, disfrazada dunha gran ironía ecoloxista, transformouse nunha gran vía peatonal. Os neoiorquinos víronse forzados a camiñar para fuxir do inferno, sen darse conta que xa o levaban dentro. Todos os meus seres queridos que se viron metidos nesa forzada peregrinaxe chegaron derrubados. Todos falaban dunha mesma experiencia. Todos contaban unha historia que eu, desgraciado de min, vivira (presenciara) por televisión. Co paso das horas a realidade, esa realidade que ocultaban os milleiros de partículas de detrito, coma se fose a cinza dun crematorio, empezou a exercer o seu inevitable impacto. Un rapaz emborrachouse e comezou a esixirnos unha confesada declaración de antiarabismo; unha moza, tamén veciña, saeu correndo louca de medo cando oeu o estremecedor estrondo dos avións militares sobre o ceo neoiorquino; unha señora, dainte de min, mentras pagaba nunha tenda unha bolsiña de leite recibía a chamada moi feliz polo seu móbil: o seu home comunicáballe que estaba ben. Transcurriron xa 24 horas. O ceo ten hoxe ese distintivo azul dun anticipado outono neoiorquino que tanto me gusta, e daquela cinza só queda rastro nos ollos de moribundo que detectei esta mañán cando, sen querelo, me mirei no espello.