Seceda do Courel acollerá o 25 de abril a cuarta Xornada da Carballesa, dedicada a conservar e difundir unha variante da muiñeira
19 mar 2026 . Actualizado a las 05:00 h.O próximo 25 de abril, a localidade de Seceda —en Folgoso do Courel— acollerá a cuarta edición da Xornada da Carballesa, que ten por obxectivo axudar a difundir e manter viva unha variante da muiñeira que se conservou neste municipio e nos do Incio e Samos. A organización corre a cargo da Asociación de Gaiteiros Galegos (AGG) e conta co apoio da Vicepresidencia da Deputación e do Concello. «Nas tres primeiras edicións organizáronse obradoiros de baile para ensinar a danzar a carballesa nos que participou moita xente que veu de diferentes partes de Galicia», explica Mónica Fernández, técnica de AGG que se encarga da organización.
A idea de organizar esta xornada partiu de Cristina Ramírez, veciña de Seceda e alumna da Tradescola, a escola de música e baile tradicional que xestiona a AGG en Lugo. «Nun obradoiro da Tradescola dirixido por Xabier Iglesias proxectouse un vídeo gravado en Seceda en 1994 no que aparecían varios veciños bailando a carballesa e quedei sorprendida porque son de Seceda e nunca a vira bailar», explica. «Miña nai, que vai facer 84 anos, tampouco a coñecía porque na súa xuventude o baile solto xa non estaba de moda e o que se consideraba moderno era o baile agarrado», engade.
Lugares illados
Ao seu xuízo, a tradición da carballesa foise perdendo entre as décadas de 1950 e 1960 fronte ás novas modas. «Conservouse nalgúns lugares illados como O Courel, O Incio e Samos, e chegou un momento en que só a recordaba a xente maior», sinala. O baile a e música, porén, foron recollidos por diversos mestres e investigadores como Xabier Iglesias, Luís Prego, Xisco Feijóo e Montse Rivera, profesora de baile e integrante do grupo Leilía.
A partir da súa descuberta da carballesa, Cristina Ramírez tivo a idea de organizar unha xornada para divulgar esta danza en Seceda, un dos últimos lugares onde foi conservada esta tradición. «Comenteillo aos responsables da Asociación de Gaiteiros Galegos e da Tradescola, pareceulles ben e decidimos probar para ver a resposta que podía ter a iniciativa». A próxima edición da xornada será especialmente emotiva para ela —agrega— «porque este ano faleceu Filomena da casa de Fernandín, a única persoa que quedaba viva das que aparecen bailando a carballesa no vídeo de 1994».
Mónica Fernández apunta pola súa parte que a resposta obtida por esta convocatoria foi mellor do que esperaban os organizadores. «Nas tres edicións que fixemos ata agora veu xente de Santiago, de Vigo e doutros moitos lugares que estaba interesada en aprender a bailar a carballesa, e ademais creouse un ambiente moi bonito porque tamén acudiron moitos veciños da comarca». A cuarta edición da xornada presenta como novidade o feito de que incluirá un obradoiro de gaita para ensinar a interpretar a música que acompaña o baile. Nos anos anteriores ofrecéronse obradoiros para aprender a bailar esta peza que foron dirixidos por Xabier Iglesias, Montse Rivera e Xisco Feijóo. A organización indicará máis adiante como inscribirse nestes obradoiros.
O programa deste ano comprenderá tamén un obradoiro de brindos ou cantares improvisados, propios da serra do Courel. «Cada ano buscamos celebrar unha homenaxe ás persoas que conservaron a carballesa e outras pezas de música e danza tradicionais, e este ano quixemos homenaxear aos brindadores, que son tamén un elemento moi importante da cultura popular destas terras», di Martínez. A xornada incluirá ademais un baile animado por grupos das escolas de música tradicional do Courel, O Incio e A Pobra de Brollón. Este é programa de actividades previsto para a xornada:
- 11.00 horas. Obradoiro de danza dirixido por Julia Pozo Méndez e Chema Cebeiro
- 11.00 horas. Obradoiro de gaita a cargo de Óscar Vázquez
- 14.00 horas. Xantar popular
- 14.00 horas. Obradoiro de brindos con Branca Villares
- 17.30 horas. Filandón
- 18.30 horas. Baile con grupos de música tradicional
- 20.00 horas. Concerto do grupo Galega de Bailables