Transnistria: un pesadelo

Este enclave ruso sitúase entre dous países dispostos a sumarse á UE, a Moldavia e a Ucraína


Transnistria (‘alén do río Dniéster’) é o extremo oriental da latinidade, reprimida, obrigada a mostrarse con grafía cirílica. Semella unha cápsula de espazo e tempo ao longo da vea de auga que obsesionou aos imperios ruso e otomán, e o Terceiro Reich. Pasar o Dniéster foi, e segue a ser, obsesivo. É a única república no mundo onde se mantén a bandeira vermella coa fouce e o martelo (e unha faixa verde, quizais para disimular), onde Lenin e Stalin vixían desde mil retratos.

Esta república de facto, que só recoñecen formalmente outras tres coma ela, Abkhazia, Artsakh e Osetia do Sur, foi parte da Moldavia, da Besarabia, da Ucraína, da Romanía... Hoxe parece constrinxida á ribeira oriental do Dniéster; mais ten algún territorio ao oeste do río en canto a Moldavia se mete na banda oriental. Culpa disto foi unha guerra da que os moldavos non queren falar. A Transnistria é un enclave ruso entre dous países dispostos a sumarse á Unión Europea, a Moldavia e a Ucraína. Un movemento moldavo, Unire, pretende a integración na Romanía; a capital da Moldavia, Chisinau, apareceu engalanada coas bandeiras da UE no día da Limba Noastra (Lingua Nosa).

De Chisinau a Tiráspol, capital da Transnistria, viáxase nun tren que abanea entre campos de xirasol, millo e vide. Se na capital moldava non faltan letreiros en ruso, desde a estación de Tiráspol en diante todo está en cirílico, salvo o formulario -en inglés- do pase por un día ou o nome dun establecemento de lecer, Mafia. Tamén chama a atención a estrela de cinco puntas rematadas en circuliños das películas americanas, a do shériff. Ese nome, en latino e cirílico, repítese por supermercados, gasolineiras, a compañía de teléfonos móbiles, tendas de coches, empresas de radio e televisión, un equipo de fútbol... Case todo na Transnistria é da Sheriff, que fundaron dous homes dos servizos de seguridade («e o resto dos negocios -óese- son rusos»). 

No limbo

Guerra e mafia. O limbo transnistrio vive en paz vixiada pola OSCE e o Exército ruso como «garante» dela. Ese exército tiña 40.000 toneladas de armas e municións na rexión cando caeu a URSS. Canto diso foi ao mercado negro? Canto se empregou na guerra contra os unionistas moldavos?

Tiráspol ten unha catedral de estética rusa, con moitas mulleres a bicar iconas, a cabeza envolta en panos longos. O Parlamento é un impresionante edificio soviético ás costas dun Lenin de capa ao vento. O concello segue na mesma liña. Impresiona o monumento aos (moitos) transnistrios caídos na aventura bélica da URSS no Afganistán. Edificios de vivendas de calidade ruín, mal conservados, contrastan coa grandiosidade dos públicos. A Sheriff constrúe vivendas de luxo e un grande hotel.

É o Día da Independencia. Preto da avenida onde se vai realizar a parada militar, un vello T34 soviético, coas gomas das eirugas roídas, lembra a xesta da URSS contra os nazis (alemáns e romaneses). Os nenos trepan por el. Este ano non van desfilar tanques, pois, seica, cómpre aforrar o combustible. A avenida énchese de tropas. A tribuna ínzase de uniformes e sotanas, incluída a do bispo ortodoxo con mitra. O altofalante dá as ordes de rigor e comeza o desfile. Sobre o marchar das tropas aguerridas (mulleres e homes), trona unha voz en ruso: «A patria está rodeada de inimigos, cómpre defendela...».

Os rusos son maioría escasa na Transnistria, o 34 %. De que vive esta rexión, moldava nun 32 %? Do aceiro, dos téxtiles, algo da agricultura... e da enerxía. Nela concéntranse o gas ruso (vense tubaxes enormes por todas partes) e a produción de enerxía eléctrica con destino aos países veciños, deficitarios. Seica Putin non cobra o gas ao Goberno secesionista, mais este cobra a electricidade aos seus «inimigos».

Cal pode ser o futuro da Transnistria se a bandeira azul con estreliñas da UE se asenta na Moldavia e na Ucraína? Cousas veremos. O regreso a Chisinau faise en taxi, sorteando barreiras policiais, mostrando salvocondutos. En certa maneira, cando aparecen os letreiros latinos, en moldavo-romanés, o viaxeiro séntese a espertar dun pesadelo.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
8 votos
Comentarios

Transnistria: un pesadelo