Mulleres sen premio

Diego Ameixeiras 1280 ALMAS

FUGAS

01 may 2016 . Actualizado a las 05:00 h.

Os afeccionados á literatura criminal comezan a intuír o verán cando a Semana Negra de Xixón anuncia as candidaturas dos seus premios. Este ano traen polémica. Na pelexa polo Hammett á mellor novela publicada en 2015, o galardón de maior alcance, miden forzas cinco pesos pesados: Gatas salvajes, de Julián Ibáñez; A tumba abierta, de Raúl Argemí; Subsuelo, de Marcelo Luján; La conspiración de los mediocres, de Ernesto Mallo e Parecido a un asesinato, de Juan Bolea. Nin unha muller, efectivamente. O agravio complétase co resto de premios, tampouco exentos de controversia: os finalistas do Silverio Cañada (mellor primeira novela negra), Rodolfo Walsh (mellor obra de non ficción de xénero negro), Espartaco (mellor novela histórica) e Celsius (mellor novela de ciencia ficción) tamén son todos homes. Casualmente, a ausencia de representación feminina coincide nun ano en que os festivais de novela negra de todo o estado asinaron un manifesto contra a violencia de xénero. Non se pode pedir maior puntaría para afogueirar o asunto da discriminación.

Nese abano histórico que se abre entre as intrigas aristocráticas de Dorothy L. Sayers e o frenético pulp dominatrix de Christa Faust, sempre con parada obrigatoria no firmamento chamado Patricia Highsmith, o afeccionado pode elaborar ao seu antollo un nutritivo menú de novela negra escrita por mulleres dende mediados do século XIX ata a actualidade. Será imposible que saia decepcionado porque a diversidade de enfoques, tramas e personaxes garante as mesmas alegrías e desenganos que a lectura dos seus colegas homes, sempre amparados pola historia. Pero ocorre que gran parte dos estudos especializados, os catálogos dos principais grupos editoriais e a maioría dos premios literarios dedicados ao xénero segregan tales niveis de testosterona, que a calquera lector medio lle supón toda unha fazaña explorar a fondo novos roteiros criminais á marxe do absolutismo masculino. Esta inquedante virilidade das obras finalistas da Semana Negra apunta un imprudente retroceso. Aínda seguimos vendo a Margaret Millar como a señora de Ross MacDonald.