O galego, nunha encrucillada global

Xesús Fraga
xesús fraga REDACCIÓN / LA VOZ

CULTURA

Camiseta cunha mensaxe a prol do galego
Camiseta cunha mensaxe a prol do galego MARTINA MISER

As últimas recomendacións do Comité de Ministros do Consello de Europa avivan o debate sobre a situación do idioma, a súa presenza no ensino e o seu papel social

18 dic 2019 . Actualizado a las 05:00 h.

«A lingua é a expresión propia dun pobo, sen intermediarios. Unha lingua propia serve para crear e producir, pero tamén é un activo económico e social. En suma, é estar vivo». O presidente da Real Academia Galega, Víctor F. Freixanes, resume o patrimonio material e inmaterial que supón o idioma, a importancia de contar cunha voz singular nas encrucilladas dun mundo globalizado. No caso do galego, unha lingua na que se escribiron fermosos poemas medievais, que se mantivo viva na cultura campesiña e a emigración espallou polo mundo: unha ponte entre Europa e América, palabras que viaxan no tempo e mais no espazo, en obras literarias de autoras que chegan a dar nome a estrelas, en películas premiadas en Cannes, en etiquetas de viños cos que se brida en cumios internacionais.

Porén, despois do consenso acadado no seu día coa aprobación da Lei de Normalización Lingüística, nos últimos anos o galego é obxecto de debate sobre a súa presenza no ensino e o seu papel social, disputas políticas e presión de grupos de intereses máis ou menos activos. O último chanzo son as últimas recomendacións do Comité de Ministros do Consello de Europa, que avoga por un avance no uso real das linguas cooficiais no conxunto do Estado e, no caso de Galicia, eliminar as restricións ao galego no eido do ensino.

España adheriuse no 2001 á Carta Europea de Linguas Rexionais e Minoritarias, coa que o Consello de Europa busca protexer os dereitos dos seus falantes. «Deberían empezar por cumprir o que asinan, porque o Estado español está lonxe de cumprilo», sinalou onte o director do Instituto da Lingua Galega, Xosé Luís Regueira. A Carta compromete a unha oferta de ensino, dende a etapa preescolar á universitaria, en galego, mentres que o vixente decreto en Galicia marca un teito do 50 % do currículo para este idioma. Segundo Regueira, resulta contraditorio «que España asine a Carta e logo se sorprenda de que o Consello de Europa avalíe a inmersión lingüística». Como institución, a Academia xa pedira que o Consello incluíse esa recomendación específica para retirar os «obstáculos normativos que impiden unha oferta educativa completa ou principalmente en lingua galega».