Un inesperado engadido onomástico

Xosé Mª Lema COSTA DO SOLPOR

ZAS

Xosé María Lema

23 mar 2017 . Actualizado a las 21:42 h.

OConcello de Zas conta con catro parroquias nomeadas polo seu haxiotopónimo (nome de lugar orixinado polo nome dun santo ou dunha santa): San Martiño de Meanos, Santo Adrián de Castro, San Cremenzo de Pazos e Santa Sía de Roma. A sorpresa desta última é que a Roma que acompaña o nome da patroa parroquial non é un topónimo propiamente galego, coma outros tres existentes en Galicia (nomes de aldeas en Abadín e en Barbadás, dun castro en Ponteceso), que seica teñen orixe xermánica, senón simplemente un complemento que se lle engadiu á santa titular da parroquia a finais do séc. XVI. Esta é a principal novidade que presentamos, Evaristo Domínguez e mais eu, na nosa colaboración mensual na sección Zas polo miúdo (www.concellodezas.org), onde damos unha explicación máis ampla e tamén falamos do retablo barroco de pedra da igrexa.

Desde o ano 1132 ó 1570, en documentos en latín e mais en galego, a parroquia cítase só co nome da santa a secas (Sancta Caecilia e Santa Cezía). Unicamente aparece nunha ocasión acompañada dun engadido, que non é outro que o indicativo da súa comarca: «Santa Çeçya de Soneyra».

É no último terzo do séc. XVI cando aparece a freguesía nos documentos -xa en castelán- co complemento «de Roma»: Santa Cecilia de Roma (1570), Santa Sía de Roma (1574), Santa Zezilia de Roma (1575), Santa Cía de Roma (1591), Santa Zeçía de Roma (1592). A partir destas datas sempre aparecerá co engadido. Obsérvese, ademais, que a forma reducida e seseante de Santa Sía xa se rexistraba daquela.