A memoria, un tesouro a coidar

Xabier Maceiras CARBALLO / LA VOZ

CARBALLO

BASILIO BELLO

EN PRIMEIRA PERSOA | «Agromou en min a necesidade de rescatar as vivencias dos avós e dos veciños». Escribe Xabier Maceiras

07 nov 2021 . Actualizado a las 05:00 h.

Moitos dos nenos e das nenas que nos criamos no rural galego antes da aparición das novas tecnoloxías, medramos escoitando as historias e as lendas que os maiores narraban polo miúdo nas longas tardes invernais ao carón da lareira ou, como era o caso dun servidor, da cociña bilbaína.

No Rañal, o lugar onde nacín e resido, os avós adoitaban falar das lembranzas da súa nenez e xuventude, á parte doutros contos que lle transmitiran os seus devanceiros, entre eles o da popular galiña dos pitos de ouro. A miña avoa materna, Carme Pan, Carme do médico, contaba con fachenda que nacera e se criara en Froxel, na parroquia de Oseiro (Arteixo), na mesma vivenda na que viñera ao mundo Manuel Murguía o 17 de maio de 1833, e recordaba con gran fincapé que o seu tataravó Antón Pan fora o padriño deste cativo que, co andar do tempo, íase converter no gran patriarca das Letras Galegas.

Pola súa banda meu avó materno, Emilio Rodríguez, Milio do Touciñeiro, retranqueiro onde os houbera, era un gran apaixoado do fútbol. Parece que aínda o estou vendo [xa hai 40 anos que morreu] na sobremesa das xuntanzas familiares describindo os caneos de Arsenio Iglesias ou algunha que outra parada do seu fillo Jesús, porteiro do Penouqueira e do Catuxa nos anos 60. A súa face non era a mesma cando recordaba as penurias da posguerra e o traballo duro para manter a súa prole nas doce leiras -de aí o título do documental realizado con Xosé A. Bocixa- que os avós posuían na zona que hoxe ocupa o polígono de Sabón. Polo que contaban, antes do asentamento industrial, aquel lugar era un auténtico remanso de paz só alterado polas faenas da labranza, polo canto perdido dalgún paxaro, o discorrer da auga dos regatos e o cantar dos grilos e das rás á calor das raiolas do sol.