Santos que volven

Manuel Gago Mariño PROFESOR NA USC E ESCRITOR

CARBALLO

12 may 2017 . Actualizado a las 05:00 h.

No proceso de creación dunha novela, a cabeza prepara unha especie de mestura na que se incorpora imaxinación, memoria, sucedidos e feitos; anacos das vidas propias ou das de outros, conforme a receita. Cando escribín a novela O anxo negro, que trata sobre o roubo dunha santiña de moita devoción na comarca da Costa da Morte, a materia da escritura estaba formada por unha chea de historias contadas ao longo do país, en parroquias que padeceran roubos de santas e santos e outro tipo de tallas e imaxes. Desde curas que mandaban retablos para leña, movidos por unha literal interpretación do concilio Vaticano II e o seu enfoque na liturxia, ata as misteriosas desaparicións de pezas tras incendios, portas abertas de igrexas e misteriosas furgonetas. A novela miña foi posible por toda esa memoria que ficaba de latrocinios relixiosos de décadas pasadas.

Pero este diario estanos a dar conta con frecuencia que os roubos de santos e outras formas de patrimonio en Galicia non só son un asunto do pasado ou da ficción actual; séguense a producir, aínda que se cadra clientes e ladróns teñan cambiado desde os anos 60, cando Galicia comezou a padecer a rémora dos roubos de arte sacra. A cuestión é que un santo non é cousa menor; algúns pódense recuperar pola casualidade ou pola terca memoria dos veciños que se acordan aínda das figuras e fan que salte a alarma. Por iso as comunidades ás que lles roubaron arte non deben baixar a garda nunca: pode que trala morte dos que pagaron por eses roubos no seu momento, moitos santos galegos roubados volvan saír dos armarios nos que os tiveron agachados. É o tempo.