Porto do Son despide a unha das súas veciñas máis queridas que faleceu con 87 anos
07 sep 2025 . Actualizado a las 18:17 h.Fóra fai frío, e as horas non dan pasado dende que non estás. Xa é inverno en setembro. Escribo porque é a miña terapia, a miña maneira de sobrelevar as penas. Ninguén está preparado para deixar marchar un pedazo de si mesma: unha avoa que che facía periquitos no pelo cando eras cativa, que che cantaba porque «quen canta, os males espanta».
Estrella Vila naceu dous anos despois da guerra. Coñeceu as privacións, levou gando ao monte, quedou sen pai demasiado cedo. Aprendeu a coser a memoria con puntadas de amor, esas mesmas puntadas coas que un día nos aprendería a nós.
Foi costureira, recolleu argazo, foi ao xornal, criou tres fillos, dous netos e sementou de amor a cara do bisneto que hoxe a chora. Era de riso fácil, malia ter vivido tanto loito: polo pai, pola nai, polas tías, polo fillo de tres meses. Cando morreu o seu marido sentiuse fráxil e buscou acubillo durmindo coa neta, para non sentir soa a cama nin a vida.
Bailadora, cantadora, contadora. Encubridora na sombra: se non comiamos, procuraba que o castigo non fose tan duro. Mais tamén sabía poñernos no noso sitio: «Mala chispa vos coma, que me estragades as coles das galiñas». E, sen embargo, era quen de engaiolarnos coa historia de Genoveva de Brabante, contada unha e outra vez, cada día cun matiz novo, coma se a inventase ao camiñar das palabras.
Cos poucos días de escola que tivera, ensinábanos a distinguir as plantas de San Xoán, as froitas, as verduras. A apiadarnos ata dos animaliños máis pequenos, menos das culebras, que lle daban o mesmo noxo que a nós. Pero sobre todo ensinounos a cociñar. Sempre había un prato para quen chegase, porque a súa man quedara afeita ás presadas do Campamento de Cáritas en Arnela, onde foi cociñeira máis de corenta anos e a cativada e o monitorado mallaba en fontes e sopeiras coma en centeo verde.
Quen pasou por aquel comedor leva no padal a sinatura cálida da señora Estrella. E quen pasou pola súa vida leva no peito un buraco do tamaño dun pexego: se pasamos os dedos por el, notamos a friaxe e a orfandade que agora nos atravesa.