Camilo Vázquez, técnico de emergencias y enfermero, explicará con una ponencia en Rosario su trabajo en este ámbito
15 sep 2025 . Actualizado a las 18:17 h.La ciudad argentina de Rosario reunirá el 19 y el 20 de septiembre a sanitarios llegados de distintos países para participar en el Congreso Internacional de Medicina Prehospitalaria, organizado por la Fundación Red Américas y la Sociedad Argentina de Medicina Prehospitalaria (Sampre). Entre los ponentes de dicho foro habrá solo dos especialistas españoles, uno de ellos mariñano. Residente en Ribadeo, Camilo Vázquez aportará sus conocimientos después de más de dos décadas como técnico de emergencias sanitarias y algunos años como enfermero en este mismo ámbito.
«Cuando la vida cuenta: el sistema de emergencias en Asturias». Es el título de la conferencia que Vázquez pronunciará el 19 de septiembre. «Vou falar do papel do enfermeiro no Servicio de Atención Médica de Urgencia (SAMU) de Asturias», expone. «Nós temos unha dobre función que vou abordar na poñencia: tanto no centro regulador, unha tarefa que levo facendo varios meses, como na ambulancia medicalizada ou UVI móbil», añade.
«O de Asturias é un dos poucos sistemas de emerxencias a nivel nacional no que o enfermeiro ten unha certa capacidade de decisión, non igual pero si semellante ao dos médicos. Nos centros reguladores españois soe ter total predominancia o facultativo, pero este é un modelo mixto no que traballamos man a man», explica.
De este modo, «como enfermeiro podo mobilizar un helicóptero se o vexo preciso, ou unha ambulancia medicalizada, así como pedir a presenza da policía ou dos bombeiros», ahonda Vázquez, que considera que la posibilidad de echar mano de estos recursos con una mayor autonomía «é moi útil e moi importante para resolver cuestións. Os profesionais sanitarios en Asturias soen facer en distintos períodos as dúas tarefas, tanto na central como na rúa, e iso permíteche ter unha visión máis axustada», desarrolla.
El SAMU de Asturias recibe entre 1.000 y 1.200 llamadas diarias. «De todas esas incidencias, algunhas veces resolvémolas telefonicamente, outras veces derivando os pacientes polos seus medios a un centro sanitario, ben desprazando un médico ou unha ambulancia», concreta.
En Lationoamérica, matiza, «a figura do enfermeiro non está moi estendida, pois soe haber paramédicos, e neste caso amosareilles o que para eles será unha novidade, expoñendo como funciona o sistema por dentro, de que xeito opera unha central de coordinación, como se atenden as chamadas e se clasifican, e como están distribuidos os recursos dispoñibles, en función da patoloxía a atender e do tratamento máis efectivo para os pacientes», apunta.
Sobre lo que considera prioritario en la atención a las emergencias, Vázquez hace especial hincapié en que se efectúe bien el primer triaje telefónico, cuando el paciente o el testigo se comunican con la central de emergencias. Un propósito que requiere de la colaboración de ambas partes. «Na maioría dos casos, as testemuñas non colaboran. A poboación está acostumada a solicitar unha ambulancia, pase o que pase, pero non comprende que para nós é moi importante saber detalladamente o que pasa, para decidir que tipo de recurso é o máis axeitado», manifiesta. El enfermero de emergencias debe ser «moi concreto e moi claro para sacar a maior información posible no interrogatorio: se hai un accidente de tráfico, por exemplo, se a vítima está liberada ou atrapada, se está consciente ou consciente ou se hai hemorraxias», asevera. «Todo isto pode facerse correctamente en un minuto ou menos tempo, e con estas tres preguntas saberiamos se mobilizar a UVI móbil, un vehículo de soporte vital básico ou mesmo helicóptero», concluye.
Otro de los aspectos en los que incidirá es el sistema de ayuda telefónico para que un ciudadano pueda realizar una reanimación cardiopulmonar (RCP) a un paciente en riesgo. «Un profesional sanitario dá toda a información necesaria para efectuala e permanecerá co alertante dándolle apoio a distancia ata que chegue a ambulancia», afirma.
Vázquez está acostumbrado a ofrecer actividades divulgativas y formativas en España o Portugal, pero reconoce que es un paso adelante «e un orgullo, despois de 27 anos de profesión», poder cruzar el charco para compartir sus conocimientos con personas de otros países.
Mostrarán cómo se hacen triajes con dron para identificar víctimas en zonas peligrosas
Junto a Vázquez estará en Rosario Francisco Javier Rodríguez Atienza, profesional que explicará cómo funciona el 061 Andalucía, en una conferencia que se titula «De la experiencia a la excelencia». Ambos harán también una demostración de un triaje de emergencias realizado con dron, una herramienta que ofrece muchas posibilidades.
«Imos facer unha experiencia en vivo de como se fai unha traixe de emerxencias con dron e tamén dar un taller de estericación cun dispositivo de extracción e rescate multifuncional feito en España que se chama Snaid», precisa Vázquez.
«Cando hai un incidente con múltiples víctimas, ponse a voar un dron que ten un programa de intelixencia artificial, grazas ao que podemos saber o número exacto de víctimas que hai no radio de acción que perimetramos. En función desas imaxes podemos facernos unha idea do que hai e tomar as primeiras valoracións», sostiene. «Co zoom podemos apreciar hemorraxias, queimaduras, zonas non seguras, riscos de explosión ou derrubamento... Circunstancias que non podemos facer a pé por cuestións de seguridade», asegura.
Por el momento, ni en Asturias ni en Galicia, donde Vázquez ha trabajado, se aplica esta novedosa técnica, aunque sí en Andalucía o Menorca. «É un desafío pero tamén unha ferramenta moi valiosa para o futuro. Xa utilizamos drons en caso de incendios e podemos conseguir melloras importantes, como unha maior seguridade e rapidez. Poderianse incluso mandar imaxes ao centro de emerxencias, para unha primeira valoración pero tamén para informar de como vai en tempo real unha evacuación», argumenta.