Quen é... María Vinyals?

Estíbaliz Veiga* ARRIBA O PANO!

SOUTOMAIOR

20 sep 2021 . Actualizado a las 05:00 h.

Nacida no 1875 no castelo de Soutomaior. Marquesa de Ayerbe, debido ao seu casamento. Foi escritora, articulista e precursora do feminismo xunto á gran Emilia Pardo Bazán. Inxustamente esquecida e descoñecida, publicou un libro en 1904 coa historia do seu castelo. Rematou os seus días enigmáticamente e non sabemos onde descansan os restos desta «Marquesa Vermella». Nesta ocasión teño a fortuna de darlle vida, grazas á directora e actriz Mariana Carballal, que escribe coa asesoría de Xulia Santiso e Patricia Ángulo, unha conversa entre ambas mulleres para devolvelas ao presente na ficción. Ten lugar na Casa Museo Emilia Pardo Bazán, rúa Tabernas, 22; no Kiosko Alfonso de A Coruña e no parque do Retiro de Madrid. O guión está inspirado, sobre todo, nos escritos feministas da homenaxeada.

Estreamos o 16 e así celebramos o aniversario da Condesa, con interesantes propostas no marco da programación especial do centenario do seu pasamento. A presentación do libro «A educación do home e da muller e outros escritos feministas», escolma de textos da autora co-editada pola R.A.G. e o Parlamento de Galicia, ao coidado de Marilar Aleixandre e a nosa representación dramatizada na que Dona Emilia recibe á súa amiga, tamén escritora e destacada defensora da igualdade, María Vinyals. Nesta ocasión é Larraitz Urruzola a miña anfitrioa.

Dúas representacións e viaxamos inminentemente a Madrid. Dúas valentes e talentosas mulleres, caracterizadas por Diego Valeiras, (gañador recentemente do María Casares), e no caso da miña María, tamén con xoias de Ana Díaz, (inspiradas no centenario). De paseo polo Retiro, comentando as preocupacións do 1904. Recordo a conversa, en plena pandemia, coa miña benquerida amiga Yolanda G. Ramos. A desesperación pola incertidume na Cultura era moi preocupante para min, e ela, como podía, consolábame. Dúas amigas e a loita por superar as vicisitudes do momento actual... cos mesmos ideais, coas mesmas dúbidas... Analoxía pura!