De peluquera a artesana: así rehízo su vida tras un cáncer esta vecina de Santa Comba
SANTIAGO
Ana Ferreiro fundó y preside Unha Amiga Unha Aperta, una asociación local de apoyo al paciente oncológico y a su entorno más cercano
08 mar 2026 . Actualizado a las 05:00 h.Con 48 años Ana Ferreiro Gerpe le vio las orejas al lobo... un lobo llamado cáncer (palabra que tardaría mucho tiempo en llegar a pronunciar). La vecina de Santa Comba, del lugar de Rebordelos, explica que en el 2018 un bulto en el pecho izquierdo «cambiou a miña vida totalmente. Isto é como se apagas a luz e, cando a volves acender, estás noutra realidade totalmente distinta». Ella era una veinteañera cuando montó su propia peluquería, Hedra, y se vio obligada a cerrarla para enfrentarse al tratamiento oncológico, al igual que hizo también su marido con su negocio para atender a los hijos —que, por aquel entonces, tenían 6 y 7 años—. Las pruebas y el diagnóstico se resolvieron rápido y empezó la xalleira un tratamiento de quimio de ocho meses, seguido de una intervención quirúrgica: «Sacáronme todo o peito e incluso os ganglios. Despois diso tiven unhas quince sesións de radioterapia e pasamos á parte de recuperación cun fisioterapeuta. Foron moitas horas de rehabilitación, non só no centro médico senón tamén na casa».
Todavía no acabó de reconstruir el pecho afectado por el cáncer de mama, «pero chega un momento no que pensas máis na saúde mental que no estético. O importante é vivir... e tamén é certo que a min non me extirparon unha parte do corpo que amose a diario», argumenta con voz serena y una verdad aplastante Ana. Trabajando esa otra parcela tan importante, la mental, logró rehacer su vida. «Durante o tratamento vas perdendo cousas moi vitais, como a sensibilidade, a memoria, o equilibrio... para colgar a roupa dunha lavadora, por exemplo, tiña que ir ao tendal ata catro veces porque necesitaba parar e botarme na cama. Hai moitas cousas que perdes polo camiño fisicamente, e algunhas delas acábalas recuperando con sacrificio. Tendo nenos pequenos, eu esforzábame para non estar deitada todo o día. Sen embargo, un día a miña filla díxome que falaba comigo, pero eu non a escoitaba. Durante a quimio non era consciente do que pasaba realmente ao meu redor, e é duro», relata.
Ana afirma que, «o que che fai ir para adiante, é a fortaleza psicolóxica. Non é o poder, senón o querer. Pensas nos fillos, no marido, na túa nai... e falo realmente por eles». Para salir del círculo de pensamientos negativos, la expeluquera (con una incapacidad que le impide volver a ejercer su profesión) decidió buscar una ocupación para distraer la mente. «Aí foi cando empecei a facer pulseiras, por entreterme, por non estar repensando», indica una mujer que acabó creando su propia marca de artesanía, ArtesAna. «Non vivo disto, eu teño o meu traballo nunha empresa de limpeza, e dáme o xusto para comparar os materiais», aclara, pero le sienta bien. Recoge las flores de su propio jardín (rosas, hortensias, margaritas, geranios...) y otros elementos naturales que encuentra en sus paseos (chorima, hojas de eucalipto y castaño, conchas...) para fabricar su bisutería. «Isto obriga tamén a unha a deterse máis e darlle importancia ás cousas pequenas que te rodean, cousas que cando estás ben non ves aínda que estean diante», dice una xalleira que ha encontrado en la artesanía una fuente de «relaxación, de benestar e satisfacción».
Como paciente oncológica ella echó en falta mucha información que no llegó a recibir y decidió crear junto a dos amigas (otra enferma, ya fallecida por un tumor cerebral, y la mujer de un paciente) la asociación local Unha Amiga Unha Aperta —la cual preside—, para allanar este camino tanto a los enfermos de cáncer de la zona como a su entorno más cercano. De esta forma intentan «cambiar o que podemos para que outros non atopen os mesmos problemas ca nós, ou, polo menos, intentalo».
«Temos a AECC que funciona fantásticamente e ten todo o que precises, tanto se es socio coma se non. Eu no seu momento acudín a eles para conseguir unha perruca que me prestaron, ainda que pouco a usei, porque era súper incómoda. O noso fin como asociacion non é o mesmo, é estar cerca do doente a nivel local. Santa Comba é un concello pequeno, no que todos nos coñecemos, se non é directamente é a través de alguén. Nós queremos axudar nesas cousas pequeniñas ás que non lle damos importancia, pero que estando enfermo fánseche un mundo. Durante a quimio, por exemplo, pódenseche poñer as uñas negras e non por iso vas andar chamando e molestando, pero no fondo tes medo a que se che caian... e nesta rede local hai alguén que pasou por iso e pódeche tranquilizar e dicir que iso é algo habitual, quitándoche esa preocupación engadida de enriba. Buscamos o acompañamento, ter unha persoa cercana á que escribirlle cando o necesitas para encontrar a paz mental, non só no caso dos pacientes e a súa familia, tamén os amigos, que nalgún caso o viven máis de preto que algúns parientes de sangue», señala la presidenta de Unha Amiga Unha Aperta, integrada por un centenar de socios aproximadamente, la mayor parte de ellos de Santa Comba. «Cando tiven a miña quimio, viña a Santiago cada tres semanas. Fíxeno durante oito meses e a min ninguén me dixo que tiña dereito a unha compensación económica por cada viaxe. E igual pasou con moitos outros pacientes oncolóxicos. Moita xente non sabe que existen e nós encargámonos de que esta información chegue. Son cousiñas pequenas, pero todo conta nun momento así», añade.
Además, su asociación organiza periódicamente eventos (una andaina por el Día de la Madre, citas multideportivas, musicoterapia...) en los que implican a grandes y mayores, enfermos y no enfermos, y siempre cuentan con la colaboración del comercio local para llevarlos a cabo, agradece Ana: «Fannos doazóns para sorteos ou algunha outra iniciativa. Así vas sacando uns cartiños para algún outro proxecto que facemos durante o ano. A idea é que, o día que teñamos un pouco de colchón, doalo para a investigación, porque iso é o que nos vai salvar».
Ana reconoce que todavía existe un estigma social con el cáncer, que se asocia con la muere, mientras que otras enfermedades que pueden ser mortales no se convierten en un tabú, como un infarto o una trombosis, argumenta. Y lo dice una persona a la que hasta no hace mucho le costaba pronunciar una palabra en casa por no aterrar con ella a sus hijos.