Corenta días e corenta noites. Xa case van alá dende que a finais de decembro empezou a chover. Na tradición xudeo-cristiá, e mesmo no Islám, a choiva cae sen parar durante ese tempo e asolágao todo, dende os vales máis profundos aos cumes máis altos das montañas. Nas culturas mesopotámicas, 2.100 anos antes de Cristo, a choiva cae durante sete días e sete noites, pero cunha forza extraordinaria que todo o levou por diante. Nas tradicións africanas do Chad a auga caeu tamén durante ese tempo, logo que unha muller que mazaba millo miúdo alzou a pedra de moer de tal xeito que fixo un buraco no ceo e por alí veu todo. A mitoloxía grega di que o fillo de Perseo foi quen construíu a barca para librar unha parte da humanidade do castigo dos deuses. En Centroamérica, entre os mapuches andinos, entre os aztecas, entre os incas, que crían que foi no lago Titicaca onde parou a catástrofe, nos libros dos antigos Vedas, entre os indios de Canadá, na illa de Pascua, nas chairas chinesas aparece o mito do diluvio universal como un castigo dos deuses contra a soberbia e furia dos humanos.
Xa non sei canto tempo leva caendo auga. «Cando a Candeloira chora, o inverno vai fóra», dicían os vellos. Desta vez a Candeloira (2 de febreiro) chorou os sete chorares, e o inverno continúa. Como o refraneiro ten propostas para todo tamén di que «se chora e fai vento, o inverno segue dentro». E ventar ventou. Hai anos, no 2001 e no 2014, tamén veu unha boa. A miña amiga Geli, que traballa no mar de Moaña, advertírame daquela: «Lúa nova mollada, un mes de tronada, pero se a lúa nova é de outubre, sete meses cubre». Quería dicir que ata abril non ía parar a auga, e non parou, coa ameixa e o croque estragados nos areais.
Agora parece que rompe todo: as paredes das casas, os pozos das minas, os muros de contención, as comunicacións... Non creo eu nos castigos divinos, pero a natureza revólvese. Algo non estamos facendo ben. As infraestruturas non aturan tanta presión. Rosalía de Castro narrou as desgrazas de Padrón e as veigas do Sar en 1881. Publicou varias reportaxes en La Ilustración Gallega y Asturiana, que dirixía en Madrid Manuel Murguía, e en Los Lunes de El Imparcial, chamando a atención do abandono destas terras. «En el momento en que íbamos a firmar estas líneas para enviarlas al correo —escribe—, los ríos, otra vez desbordados, han vuelto a cubrir los campos y nos amenazan con otra inundación. ¿Hasta cuando esta continua angustia y sobresalto intolerables? ¡Son ya seis, con la presente, las avenidas que hemos sufrido este invierno!». Contan as crónicas que os campesiños ocupaban a cidade petando nas portas porque non tiñan con que alimentar os fillos, as colleitas estragadas, o pan podrecendo nos campos asolagados. Non son estes aqueles tempos, afortunadamente. Pero algo non estamos facendo ben.