Un señor das palabras

Xesús Fraga PREMIO NACIONAL DE NARRATIVA 2021

OPINIÓN

ALBERTO LÓPEZ

18 nov 2021 . Actualizado a las 15:33 h.

Foi no 2005, nunha mesa redonda que reuniu no Museo do Pobo a Xosé Miranda, Ramón Loureiro e Darío Xohán Cabana co gallo dos cincuenta anos de Merlín e familia. No coloquio co público alguén interveu e expuxo o que a Darío lle pareceu, a todas luces, un disparate. Indignado, así o fixo saber e, levantándose, deu por rematada a súa participación. Saíu dando amplas alancadas polos corredores do museo, sen agochar o seu anoxo: «Cando eu falo, procuro elixir ben as miñas palabras, e conto con que os demais, cando se dirixen a min, fagan o mesmo», foi máis ou menos o que dixo (ou como eu o lembro).

 

Se retiven na memoria aquela escena debeu de ser porque crin percibir nela algúns trazos da personalidade da persoa e do escritor. Alguén de trato afable e xeneroso na amizade, mais non disposto a aturar parvadas. E que respectaba demasiado a palabra como para permitir que a malgastasen. O seu fastío non agromaba da pedantería, senón da palabra como vehículo expresivo, peza base da comunicación e, xa que logo, depositaria do respecto esencial entre emisor e receptor.

E como Darío concibía a literatura ao xeito dunha conversa diferida, no espazo e no tempo —aínda máis no seu caso—, aplicaba ese mesmo rigor a cada un dos seus versos e frases en prosa. Non é casual que nunha entrevista en vésperas do seu ingreso na RAG amosase o seu amor polas palabras ao declarar a súa esperanza de poder contribuír na elaboración do dicionario académico, un cometido que tamén tiña moito de reivindicación do papel da literatura na construción da lingua.