A dimensión de Galiza

Camilo Nogueira FIRMA INVITADA

OPINIÓN

XOÁN A. SOLER

12 dic 2020 . Actualizado a las 05:00 h.

As circunstancias deste tempo ofrecen unha oportunidade para Galiza emprender a senda que conduce a constitución como nación política, pensando o mundo desde a propria terra.

Hoxe, con un autogoberno resultado dun pacto histórico que asuma a realidade plurinacional da convivencia na Península, en Europa e para alén. Sabendo que a realidade de Galiza non acaba á altura da desembocadura do Miño, nen apenas nos Ancares, os montes de Cervantes ou as excepcionais rías mirando a Gran Bretaña polo norte e a Portugal polo sur, formando parte dos múltiples países que ao longo do Atlántico chegan a África e América.

Unha lingua criada na profundidade do tempo, sendo escrita polo rei das Cantigas de Santamaría, viviría como galego-portugués singularmente na extensión até o cabo de Boa Esperanza de África e á América do Sur. Reunindo a Galiza, Portugal xunto a Mozambique e Angola e outros países ao longo de África a lingua propria do Brasil, a máis abondosa; para académicos «en Brasil falan galego». Conto con unha curiosa experiencia: certa vez en Brasil falando con un taxista mirou para atrás e preguntoume así: «Vocé de que parte de Brasil é». O galego e o portugués evoluíron en paralelo a pesar de ter sido abruptamente negado durante cinco séculos polas monarquías españolas. Con todo, contando con iguais valores fonéticos, morfolóxicos e léxicos, a lingua propria foi a das abondosas culturas agraria, mariñeira e do artesanato e en xeral en toda a sociedade. Mantívose mesmo no referente á economía urbana e industrial. Os chegados da Península en xeral son definidos como galegos.