O milagre de Compostela


Intentemos imaxinar a Galicia de hai setenta anos. Quen escribe este artigo aínda non nacera. O meu pai poñíalle biqueiras de ferro aos zapatos aproveitando a ferramenta familiar, para non pagar zapateiro. O meu tío Saturno facía amaños de xastrería nun portal da praza do Teucro, e o galego era música para cantar nas tabernas, pouco máis. Cada 18 de xullo, as autoridades do réxime, vestidas de camisa azul e casacas brancas, enfiaban o Cara al Sol diante da Cruz dos Caídos, contra o final da alameda. E nós, que eramos uns cativiños, nada sabíamos do mundo, agás silencios e a doutrina oficial.

Hai setenta anos, un grupiño de amigos, ou que pasaban por tales para disimular, reuníanse a xantar un día coma onte nos baixos do Hotel Compostela, en Santiago, para poñer as bases dun milagre: a editorial Galaxia. Ben sei que estes días estamos a lembrar a efeméride e houbo intervencións varias ao respecto. Ben sei que hai outras cuestións de actualidade a tratar. Pero non quero deixar pasar a data, polo que significa na miña andaina persoal e, moi especialmente, polo que significa para o país, para a nosa lingua e a nosa cultura. Eran poucos, mesmo con algunhas ausencias importantes (entre outras, as de Ramón Piñeiro e Carballo Calero, que traían a marca recente da cadea), Castelao finara poucos meses antes en Buenos Aires; as circunstancias e o contexto histórico non podemos dicir que fosen os máis propicios, mais ollada a experiencia coa perspectiva do tempo, consideradas as forzas e os recursos dispoñibles e, sobre todo, postas enriba da mesa as obras, a traxectoria e os logros de todos estes anos, abofé que falar de milagre non é unha esaxeración. Os milagres existen na vontade das persoas que os constrúen.

Tiven a inmensa honra de participar durante catorce anos na dirección da editora, continuando o traballo do meu predecesor Carlos Casares, e debo recoñecer que, aínda que ande agora noutros labores, me sinto vencellado a ela: pola memoria dos fundadores, polo talante e talento do seu labor e polo que representa cara ao futuro, que é o grande desafío que impoñen os tempos. Non hai modernidade sen riscos. A cultura galega afronta as dificultades obxectivas da mundialización. As novas tecnoloxías son unha oportunidade e, ao mesmo tempo, un reto ineludible. Ou estamos ou desaparecemos. A transmisión xeracional da lingua é un dos grandes problemas do futuro, que esixe intelixencia, estratexias integradoras e vontade para deseñar solucións. Europa é un espazo no que participamos históricamente e ao que non podemos renunciar. A Galicia exterior segue a ser un activo que merece estímulos e organización. A democracia conquístase cada día. O catastrofismo é reaccionario, o único que consigue é dar bazas ao inimigo. En 1950 eran moi poucos. E velaí o que deron feito.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
18 votos
Comentarios

O milagre de Compostela