Un escritor nos xornais


Por razóns que non son do caso, estou relendo a Camba, Julio Camba, o escritor de Vilanova da Arousa (1884) que morreu en Madrid en 1962, e a quen a xente da época, os seus lectores, chamaban con admiración don Julio, seguramente un dos personaxes máis brillantes e difíciles de clasificar do seu tempo, unha das grandes figuras do xornalismo español dende que o xornalismo existe. En certa medida, tamén un dos grandes esquecidos, porque a historia e os seres humanos somos así de inconsecuentes: hoxe, na gloria e mañá, na ignorancia absoluta. Quen le hoxe a Camba? Pouca xente, abofé, e outros moitos irán (iremos) polo mesmo camiño. Sic transit gloria mundi… Unha boa recomendación para o verán: volver aos libros de Julio Camba, aos seus artigos sobre todo, porque Camba é fundamentalmente un escritor de artigos e crónicas nos xornais. 

Digo que estou a reler a Camba e, en certa maneira, estouno a descubrir, cunha nova ollada. A grandeza dun escritor, dun artista en xeral, mídese pola súa capacidade para manter o discurso vivo ao longo do tempo. Se por riba falamos dun escritor que desenvolveu practicamente toda a súa produción nas páxinas dos periódicos, co que ten o oficio de efímero e mudable, pólvora que arde no día e se esquece ao día seguinte, o mérito é aínda maior. Ler a Julio Camba dende a sociedade de hoxe, coa actualidade do lector como referencia, setenta ou oitenta anos despois dos textos publicados, resulta especialmente interesante, non sei se estimulante, en calquera caso aleccionador.

Comentando o tempo da Segunda República, o entusiasmo que espertou na xente a chegada do novo réxime, a esperanza dun tempo novo que viña mudar as cousas, os vellos hábitos do caciquismo e a corrupción, a manipulación ao servizo dos poderosos de sempre, Camba advirte de dous perigos: o perigo da decepción, desencanto que revira todos os entusiasmos e os transforma en reacción, e o perigo de votar contra as ideas, non a favor. Este segundo aspecto paréceme especialmente relevante. Cando exercemos o voto nas urnas, votamos contra algo ou votamos a prol de algo? Votamos ideas, programas, proxectos que se nos presentan e sobre os que temos oportunidade de reflexionar e comprometernos? Ou votamos contra os outros, simplemente para que os outros non ocupen o lugar? Os homes e as mulleres que se dedican á política deberían pensar nesta cuestión. E a cidadanía tamén, por suposto. Atención a este parágrafo, que transcribo en castelán, a lingua do escritor: «… Al votar a la República, el pueblo no lo hizo por entusiasmo republicano. Aquel voto, más que un voto en pro fue un voto en contra; un voto no sólo contra el Rey, como es opinión corriente, sino contra todo un sistema que les tenía hartos y equivalía, en política, al pollo de los hoteles en gastronomía o al tango argentino en música» (1934).

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
13 votos
Comentarios

Un escritor nos xornais