A maioría natural


O éxito de Manuel Fraga na construción da maioría natural na dereita española tivo como consecuencia unha limitación da oferta para os votantes da dereita e o centro dereita que teñen todas as súas opcións concentradas nun único partido. Os democristiáns, os liberais, os conservadores dos sistemas políticos europeos están todos aquí na mesma formación, o Partido Popular. Pero tamén outras correntes políticas e ideolóxicas, como os socialcristiáns, os monárquicos, os tradicionalistas, tamén parte dos centristas e a dereita máis autoritaria e mesmo a extrema dereita. Pero ademais os que non queren que gañe a esquerda ou os que prefiren unha sociedade menos laica, non atopan máis opción que votar ao PP. 

Esta realidade definiu un sistema de partidos moi limitado na dereita e moi plural na esquerda, só compensado territorialmente pola dereita e o centro nacionalista en Cataluña e País Vasco, que por iso actuaron como partidos bisagra de feito, ou temporalmente Coalición Galega.

Manuel Fraga idealizara o bipartidismo inglés e o da Restauración para argumentar o seu modelo ideal, pero en realidade nin un nin outro foron estritamente bipartidistas: o inglés conta cun partido liberal que desempata e o da Restauración só foi puramente bipartidista dúas décadas. No resto de Europa, Alemaña e Francia incluídas, non hai un único partido que reúna toda a dereita durante tres décadas. O frontismo foi cousa dos anos trinta. O obrigado pluralismo limitado do PP, reunindo tanta diversidade interna, foi ben descrito por J.J. Linz para caracterizar o franquismo.

A construción da maioría natural despois da Transición foi a grande idea e a grande tarefa de Fraga. Fixo un traballo teimudo para logralo e logrouno, conseguiu unificar a toda a dereita nun único partido, paso a paso, derrota a derrota, congreso a congreso até o X de Alianza Popular, en 1990, cando se crea o PP. Pero nunca empezou a contar de novo, o seguinte congreso foi simplemente o XI do PP. Quedáronlle algúns flocos, pero integrounos de diferentes xeitos; en Galicia papou Centristas de Ourense; en Baleares, á UM deglutiuna a corrupción; en Aragón, ao PAR rexionalizouno. Non puido nunca coa navarra UPN, froito de grandes desavinzas históricas entre tradicionalismo e Movimiento ao longo do franquismo.

O de Fraga foi un éxito pero limitador, condicionante e continuador. Despois de que a terceira xeración do Movimiento (Suárez, Martín Villa etc.) pilotara o tránsito ao posfranquismo por riba da segunda (Fraga, López Rodó, etcétera), incapaz de facer o que fixeron os novos, e despois de que o PSOE situase aos herdeiros orgánicos do franquismo e á dereita non franquista fóra do poder e con poucas perspectivas de recuperalo, Fraga logrou reconstruír todos os restos nunha única formación. O continuísmo foi pilotado pola segunda xeración ao apartar á terceira que pilotara a transición. O condicionante derivado do éxito de Fraga segue sendo seguramente unha certa minoría de idade democrática do votante da dereita, nunca enfrontado á necesidade de optar, de elixir, nunca adestrado na liberdade de mudar de partido, pois a única alternativa que tivo desde 1990 foi votar á esquerda. Até agora.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
15 votos
Comentarios

A maioría natural