O ceo sobre Berlín


C ando pasei un tempo en Berlín, hai dez anos, os taxistas aínda sufrían do que entón se chamaba «Mauer im Kopf», tiñan «o Muro na cabeza». Daban voltas falsas e logo desculpábanse e poñían a cero o taxímetro. Seguían pensando nas antigas rotas. O Muro estaba entón xa practicamente extinguido, pero se mirabas a cidade con ollos de xeólogo podías distinguir os fósiles do pasado incrustados na paisaxe do presente. Como nos exemplos de chapuzas arquitectónicas galegas que publica La Voz, o edificio de Toyota utilizaba parte da estrutura desaparecida do Muro. Nalgunhas rúas o alumado público aproveitaba aínda as lámpadas da «franxa da morte», a terra de ninguén que existira entre a muralla interior e a exterior. E pouco máis. Igual que as Sete Marabillas do Mundo Antigo, que desapareceron todas agás as pirámides, o monumento máis característico do século XX é un monumento que non existe.

O Muro de Berlín tampouco chegou a caer nunca. Sería máis apropiado falar de erosión. Esnaquizárono rapidamente os coleccionistas de reliquias, como pasou co corpo de Santo Tomás de Aquino, nun afán destrutor que era en parte ideolóxico e en gran parte estritamente mercantil. Pensábase entón que aquelas lascas de cemento sacadas a base de martelos e piolets chegarían a ter un gran valor no futuro, pero case sempre nos enganamos cando intentamos predicir o futuro do pasado. Non foi así, xustamente porque entrou en xogo a lóxica do sistema que viña de resultar vencedor na loita que simbolizaba o Muro: a lóxica do capitalismo. O Muro foi a primeira propiedade privatizada da RDA e a primeira lección de economía básica para os alemáns orientais: a da oferta e a demanda.

Aínda que mañá se conmemora o 25.º aniversario da fin do Muro, a destrución en serio non empezou ata o ano seguinte. A RDA aínda existía, e fixo un intento por tirarlle algo de partido a un edificio que, despois de todo, lle custara o equivalente a uns cinco ou seis millóns de euros da época. Convocouse unha poxa en Monte Carlo, un lugar especializado na ciencia do azar, á que se achegaron compradores de todo o mundo con cartos frescos. Os fragmentos do Muro eran ante todo un botín de guerra, así que un anaco grande acabou no cuartel xeral da CIA en Virxinia, outro diante do Parlamento Europeo, outro no Vaticano? Como os frisos do Partenón, o significado quedou reducido a un quebracabezas repartido polo mundo: en Moscova hai una peza na que está escrito «BER-»; en Riga (Letonia) outra que di «-LIN».

Algúns deses pedrolos acadaran daquela prezos de centos de miles de dólares, pero mentres tanto a furia dos coleccionistas seguira minando o Muro cada día, incrementando a oferta para unha demanda minguante. Outra poxa tres anos máis tarde, xa desaparecida a RDA, non atraeu máis que a catro compradores despistados. O Muro xa non valía un can. O que quedaba del levárono a unha fábrica de Pankow para convertelo en grava a razón de 10,80 dólares a tonelada. Hoxe forma parte do firme das estradas alemás polas que corren os Audi.

O mundo dos símbolos é como o da enerxía: nada se crea nin se destrúe.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
10 votos

O ceo sobre Berlín