EN LA MITAD primera de la década de los ochenta, el tráfico en Galicia quedó históricamente marcado como el tiempo en el que la muerte de caminantes atropellados por vehículos de motor alcanzó su culmen. La trascendencia de la cuestión llevó al intento de conocer, desde distintas perspectivas, los nexos causales que explicasen tanto desastre. A tal fin, se desarrollaron en Santiago las Primeras Jornadas de Seguridad Vial de Peatones, en octubre de 1985, con conferencias a cargo de especialistas en distintas disciplinas. Parecía interesante conocer, primero, el modo de ser del gallego del medio rural -marco más proclive al atropello- en su relación con el tráfico creciente e invasor. A tal fin conseguimos -no sin porfía- la participación del extraordinario narrador de historias que fue Carlos Casares, maestro de la lengua gallega. Su exposición Caminar en Galicia había sido un deleite. No es posible traer aquí las gratísimas anécdotas que había narrado Casares. Dejo, sí, testimonio de unas pocas citas, no sin aclarar que, en el cambiante tráfico, las situaciones de 1985 eran bien distintas a las de veinte años después. Decía que «o camiño foi sempre término de referencia ou de comparación paras as xentes do país¿ non debe sorprendernos, xa que logo, que os nosos paisanos teñan unha fonda e escura relación cos seus camiños [¿] o camiño servía para pasaren a xente e os animais, non para transitaren os coches, que son un elemento estraño revolucionario, inquietante e transformador dunha maneira de vivir baseada nun horizonte espacial e temporal limitado». El andar calmoso, indeciso, despreocupado del paisano lo explica así: «A vaguedade e a indefinición están no miolo, no cerne mesmo da cultura popular galega [¿] nun país como Galicia, onde a luz envolve a natureza cun velo de dubidosas transparencias, a realidade non pode ser nunca absoluta». Y terminaba recordando que «o campesino galego está mal preparado para esta nova realidade porque o medio no que naceu o tiña preparado para outro tipo de vida».