VENEZUELA. Caracas. Maiquetía. Alturas verdes nas que a brétema fai toucas, morros agudos, de terra vermella alá onde xorden as casopas, amoreadas como nas favelas brasileiras. O aeroporto está medio feito, por rematar. A xente mostra unha mestura de razas sen complexos: hai europeos e mestizos de todos os tons. Tras dunha fala común (case canaria, con moito coño suave que mesmo as damas pronuncian), vense riscos africanos e amerindios. Esperan pasar control de pasaportes e alfándega. A calor aumenta co avance administrativo, e faise abafante no exterior. O taxi -carro ianqui dos anos 70- leva o aire acondicionado a toda potencia. O taxista láiase da inflación mentres canea polo casarío baixo, colorido, rotoso, con fatos de homes nas esquinas a fumar e mirar paseantes. Seica todos os prezos se disparan «por culpa de Chávez». O único que aguanta de momento é o da gasolina: 5 céntimos de euro por litro. Á porta do hotel o home pide pola carreira o dobre do que indican as guías de viaxe; e a discusión logo acaba: recibe o xusto nun billete da Unión Europea e marcha a fume de carozo, se cadra o día xa feito. En Puerto Viejo un hotel sobreviviu á maldición do lodo en que se disolveron os montes próximos. No vestíbulo un masaxista vestidiño de branco ofrécese de guía para o complexo turístico e amosa con orgullo os desastres provocados polo diluvio de hai meses: partes da instalación hostaleira xorden semienterradas cabo dun torrente pútrido. Paxaros sospeitosos, a xeito de cóndores menores, pasean pola vea fedorenta que vai verter no mar. Non se sabe canta xente morreu no esboroo dos montes -repite o masaxista-. A se ver os miles de cadáveres que haxa na lama seca. Pero a vida segue. Un dique divide a praia en dúas, «la high» -do hotel- e a do pobo que bebe e goza a música atronadora dos carros coas portas abertas baixo a sombra esguía dos coqueiros. «Así están todo el día -asegura o cicerone-. Y la noche. Amanecen bailando. Esto no es como en España: aquí no se trabaja».