VÍCTOR F. FREIXANES VENTO NAS VELAS
15 jun 2001 . Actualizado a las 07:00 h.O mundo enchíase de flores, vestíannos de domingo e levábannos a ver a procesión. A nosa infancia era así. Non había televisión. Nin pokemons. Nin outras fantasías. As fantasías eran estas. Cada tempo ten o seu escenario e a súa representación. A nós impresionábannos sobre todo os mareantes, aquela xente da Moureira, que vivía nos barrios do mar, entre a de Carrascal e as Corbaceiras, e subía dende ben cedo, logo de tomar a parva en San Roque, ata as prazas da Boa Vila para sacar o Santísimo da igrexa. Era un privilexio do século XIII, dicían. ¡Setecentos anos abalando o palio polas rúas! Setecentos anos presidindo a procesión dos vellos oficios gremiais, que na versión laica non é outra cousa a vella procesión do Corpus de Pontevedra. Santa Catalina, padroeira dos xastres. San Xulián, dos zapateiros. San Nicolás, de afiadores e ferreiros. San Sebastián, dos comerciantes. San Cristobo, dos muiñeiros. A Virxe Branca, de avogados e escribáns. San Xoán, de pedreiros e calafates. E San Miguel, protector dos mariñeiros matriculados... Cada quen co seu santo e os seus pendóns, coas súas autoridades e coas súas insignias. E detrás, os gaiteiros. Todos a unha. O máis fantástico da cerimonia é ese desfile dos santos abalado pola marcha procesional dos gaiteiros: marcha do Corpus pontevedrés, que levantou Casto Sampedro e agora tocan tamén os gaiteiros novos: Carlos Núñez, Budiño, Milladoiro; a única marcha procesional que eu coñezo escrita en tempo de vals, en compás de tres por catro, razón de ese aire solemne e, sen embargo, pícaro, case que retranqueiro, que move o ritmo da cerimonia toda, dende Santa María a San Bartolomeu, ou viceversa, segundo o ano. Disimule o lector se me deixo levar hoxe pola saudade. Non eran tempos mellores. Abofé que non. Pero eran os nosos tempos, cando abriamos os ollos ó mundo e o mundo era así. Dende o campanario de San Bartolomeu, a antiga igrexa da Compañía, o sancristán vestíase de colorado e guindaba melindres e noces para os cativos. Era o Diaño, que rexorde cada ano para engaiolar e facerlle a guerra a Deus Noso Señor. E á volta, recollido o ceremonial, comida grande nas casas. O viño corría a cachón polas tabernas: os Maristas, as Tres Ventanas, os Catro Gatos... A música cambiaba. O que antes era marcha solemne agora eran muiñeiras, cos santos disparados a correr para os seus respectivos domicilios, nalgúns casos, casas particulares, onde os gardaban ata o ano seguinte. Diante da porta de San Domingos, cruzábanse os mareantes e os carpinteiros de ribeira. Eran os grandes. Cada quen co seu. ¡Adeus, San Miguel, ata ó ano que vén! ¡Adeus, San Xoán, e que non falte o pan! Nin o viño, que xa os acios apuntan nas parras do Salnés e nas caeiras de Xeve. Nin a música, que arrebata de súpeto esta mañanciña de sol tal que un pequeño milagre da memoria.