SARTRE

Nesta última feira do libro en Barcelona tiven a xenial idea de comprar o tocho que Bernard- Henri Lévy escribe sobre Sartre. Quinientas e pico páxinas que fan un percorrido pola vida e as lecturas dun dos homes máis polémicos do século. Arrastrei aquel vulto por aeroportos e taxis con cuidado de non perdelo, prodigueille esa atención que só nos merecen os nenos e o tocho acompañoume ata a casa coa promesa dun futuro e prolongado disfrute que acabou por cumprirse só a medias. Sartre para min foi unha lectura de adolescente. Recordaba o seus libros cun tremendo agradecemento, tanto as novelas coma os ensaios, e sobre todo acordábame da sua dona, de Simone de Beauvoir, que sempre me pareceu mellor escritora ca él, sobre todo despóis de ter lido A cerimonia do Adeus. Nada máis chegar á casa vínme rastreando as páxinas que fan referencia á sua relación. De rapaza, a min deslumbrárame aquela maneira descarnada de tratárense entre os dous, toda unha posta en práctica na sua vida afectiva e persoal dos seus presupostos filosóficos. Para eles o respecto mutuo consistía en contárense todo, ata as máis insolentes deslealtades, sempre e cando aquilo fora desmenuzado, analizado e compartido entre os dous. Sartre íase cunha amante e logo escribíalle a Simone de Beauvoir tódalas baixezas que con ela fixera, e como as disfrutara. A sua dona compracíao tamén da mesma maneira, con idéntica sinceridade. Cando eu lía aquelo, con dezaseis anos, a min parecíame o colmo da audacia e a xenialidade: duas persoas que se queren non deben ter intimidade. O amor quizáis era iso, e non outra cousa. O coñecemento e a filosofía para eles tamén era iso: non deixar palla na albarda, sacudirse ata o derradeiro secreto, limpa-lo mundo da varredura que se acumula nos recunchos onde ninguén se atreve a entrar, romper con tódolos tabús, con tódalas supersticións. No fondo deles remexía un bisturí, un instrumento afiado que pretendía desgarra-los texidos humanos sen doio, coa anestesia da filosofía. Ese mundo sen doio, ese mundo limpo, onde todo funcionara segundo a razón, elevada esta ó grao de pasión totalizadora, antollóuseme agora, despóis de volver a ler eses episodios, un mundo tamén de órganos extirpados, de ortopedias perfeccionadas, de ollos de vidro e corazóns amputados. Tampouco a Sartre lle foi tan ben nin coa sua parella nin cos seus presupostos políticos. E sen embargo ese home, que non foi outra cousa que un adolescente empecinado, construiu toda unha filosofía da existencia que ninguén, nin o máis antisartreano, pode botar de enriba. Sartre acadou coma ninguén en vida o crédito, o éxito e a admiración. Sendo tan feo, tivo máis admiradores e admiradoras dos que teñen hoxe xuntos Michelle Pfeifer e Richard Gere. Na sua vida afectiva non fixo outra cousa que lexitima-lo sádico que todos levamos dentro. Pero quizáis o amor é o contrario: é a ocasión para tentar de ser o home honesto que non somos. A filosofía gañaría se fora considerada un xénero literario. E o amor, un soño, que é o que é.

---

---

---