Amelancolía, afirmaba Víctor Hugo, é o pracer de sentir tristeza. A min, na semana do libro, invádeme unha fatal melancolía que me lacera, encrespa, enerva e disturba. Ou sexa, que non é a melancolía de Víctor Hugo, senón a rabia de observar que a lectura non é un hábito cotián e que precisa o seu 23 de abril, as súas enquisas e estatísticas, a súa anual liturxia de datos. Os últimos, que apareceron a pasada semana, deixan a lectura coma sempre, ou incluso peor. Entre as cifras, eu reparo nas que quedan entre liñas, que son esas ás que case ninguén presta atención. Deixo os grandes titulares e centro a desolación, a impotencia, na frase pétrea: «As estatísticas sinalan que un 16% dos titulados universitarios galegos declaran non ter lido ningún libro no último ano». Paso por riba que o 47% dos galegos non lean nunca un libro ou que só cinco de cada cen galegos lean habitualmente en galego. Prefiro obviar estas certezas, francamente demoledoras, para preguntarme como é posible que dezaseis de cada cen «titulados» non lean un só libro. É posible porque o sistema educativo dá importancia, a maioría das veces, ao que non importa. É posible porque a cultura, e a literatura, son as irmás pobres de todos os vástagos da Administración. É posible porque as humanidades deixaron de posuír auténtica relevancia dentro da educación. É posible, en definitiva, porque nos equivocamos. ¿E por que nos equivocamos? Porque centramos o rigor e o esforzo en deseñar estratexias ao revés: as campañas de lectura facémolas entre os nenos e non entre os adultos; discutimos sobre o decreto do galego pero non sobre a formación humanística e, polo tanto, idiomática e cultural, que reciben os nosos discentes; degradamos a calidade literaria en virtude da facilidade, o ocio e a simplicidade máis deletérea. E así nos vai: celebrando cada abril o noso fracaso. Solemne.