Mil cincocentos apelidos galegos

Rodri García A CORUÑA / LA VOZ

GALICIA

Cabalar | EFE

A RAG publica un adianto dun dicionario coa forma correcta dos apelidos, xa que máis de 300 están deturpados; os rexistros civís disporán deste libro para poder corrixir desviacións

16 feb 2017 . Actualizado a las 00:40 h.

«Hai noticias certas de que o día no que un alcalde -de nome para esquecer- pronunciou por primeira vez, nun pleno municipal e espeso, Seijalbo, os seixos brancos das corredoiras da parroquia volvéronse mouros». Isto contaba onte Xesús Alonso Montero, presidente da Real Academia Galega (RAG). A anécdota tamén está recollida no limiar que redactou para o libro Os apelidos en galego. Orientacións para a súa normalización, que edita a institución e se presentou onte.

«A primeira obriga dun falante é chamar as cousas polo seu nome, polo verdadeiro nome», dicía Montero, mentres Ana Isabel Boullón Agrelo, a coordinadora do traballo publicado, apuntaba [a través dun vídeo enviado desde Londres, onde está facendo un traballo de investigación] que arredor dun 16 % dos apelidos galegos están castelanizados «e afectan a formas moi frecuentes como Romero, que debía ser Romeu, ou Otero, que tería que ser Outeiro».

Idioma instrumental

Lembrou Boullón que o galego como idioma instrumental foi desprazado na escrita desde principios do século XVI e unha das consecuencias, explicou, foi que os nomes propios, tanto os dos lugares coma os das persoas, comezaron a modificarse. No caso dos apelidos, que xa eran hereditarios, o proceso de deturpación alcanzounos de xeito desigual e, malia a esa presión de cinco séculos, calcúlase que a porcentaxe das formas castelanizadas é relativamente baixa, o dito 16%, pero aféctalles a algúns dos apelidos máis frecuentes polo que o seu impacto social é maior. De feito, dos 25 apelidos máis comúns en Galicia catro aparecen na listaxe que recolle este libro da RAG como danados por ese proceso de castelanización: son Iglesias (en galego, Igrexas), Alonso (Afonso), Otero (Outeiro) e Lorenzo (Lourenzo). Noutros a castelanización nótase nas súas grafías.