Ladróns de etiqueta negra


«Hasta los ladrones se están corrompiendo», lamentaba a xenial María Luisa Ponte en El extraño viaje, aquela comedia negrísima de Fernando Fernán Gómez. Á figura do ladrón clásico, que rouba por necesidade ou desobediencia, atribuímoslle unha certa consideración moral, un código de conduta que nada ten que ver coa natureza do clientelismo político, por exemplo. Para apoderarse do alleo, como en tantas cousas na vida, tamén hai categorías. Debe ser por iso que sendo cativos, cando xogabamos a polis e cacos, sempre había overbooking para exercermos de rateiros. Tiñamos razóns para admirar algúns hábitos da aristocracia dos baixos fondos. Un ladrón como é debido, que non rouba corpiños nas mercerías, era esa a perversión que conmocionaba as beatas de Fernán Gómez, nin exerce un abuso de autoridade, necesita ser reivindicado. Raymond Chandler adoitaba recomendar a lectura de Thieves Like Us, unha novela de Edward Anderson na que un dos seus protagonistas, fuxido da cadea, reitera a tese do título e se compara con políticos corruptos: «Son ladróns coma nós». O exceso desas semellanzas, aínda máis en tempos de crise, debería ser unha actividade esencial. Algún día volveremos exercer nos bares ese dereito que nos queda a impugnalo todo, mesmo obviando matices, defendidos pola xustiza que nos agasalla a ficción. Chandler non era precisamente un ácrata antisistema, pero entendía a furiosa análise de Anderson. Seguro que os dous leron a Brecht e aquilo de que atracar un banco pode ser tan delito coma fundalo.

Seguindo a pista de vellas historias de policías e ladróns, e viaxando en sentido contrario ás urxencias da actualidade, caín estes días nun par de capítulos da serie portuguesa Zé Gato, un policial emitido pola segunda canle da RTP en 1980. Non é The Wire, pero tampouco lle fai falta. Mentres me deixaba levar pola súa inocencia, veume á cabeza algo que explica Álex de la Iglesia respecto ao cine de xénero que proliferaba en España antes da Lei Miró, como aquela estupenda triloxía templaria do coruñés Amando de Ossorio. Lembra que eran filmes contrarios ao concepto de autoría, e que necesitaban ser vistos con cariño por un espectador cómplice que non xulgase as súas limitacións. Penso que ese xeito de ler ou ver películas leva tempo en decadencia, agora que preferimos distinguirnos por gustos presuntamente máis exquisitos. Barthes falaba en O pracer do texto desa satisfacción que sentimos cando nos contan unha historia cuxo final xa coñecemos. O material da reiteración é tamén o material co que están construídos os soños, especialmente os que aínda conservamos da infancia. Teño unha ansia salvaxe por entrar nun bar e brindar co primeiro estraño que me atope, quen sabe se pola inminencia do verán ou pola caída do réxime, como facía Montalbán cos amigos. Non lle preguntarei polo seu credo relixioso ou político, que son categorías moi estreitas. Abóndame con que algunha vez soñase con ser un ladrón coma James Cagney, ou cun deses que nunca lle roubarían un corpiño a María Luisa Ponte.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
0 votos
Comentarios

Ladróns de etiqueta negra