Ao meu amigo Armando Méndez Pérez, que é bo coma o pan, sáelle o xenio cando oe falar dos curas de misa y olla. E sen embargo cura de misa y olla era o famoso cura Merino, heroe da Guerra da Independencia contra Napoleón; e curas de misa y olla andan polas páxinas da literatura española, en autores como José María de Pereda. Os curas de misa y olla tiñan unha formación teolóxica moi pobre, de aí que o enxeño popular, sempre burlón, lles adicase o apelativo para dicir que só sabían misar e comer. Aínda que o meu amigo Armando non quera recoñecelo, en Ferrol, como en todas partes, a xente da súa idade e da miña recorda máis dun cura de misa y olla, mesmo exercendo en parroquias importantes.
Pero de todo hay en la viña del Señor, e en Ferrol tivemos tamén curas que se significaron por unha notable formación intelectual. Seguramente don Juan Belando, o cura da chapa -chamabámoslle así porque era torto e levaba unha chapiña negra, redonda, tapando a conca do ollo- sería un deles, pero a sona que tiña na cidade era a de mullereiro. Hai quen di que non era tal e que choraba, magoado, por aquela lenda negra. De ser lenda, el facía por xustificala. Unha mañá ía don Juan pola rúa san Fernando, camiño do Hospital de Mariña, onde exercía como cura castrense. Viña pola acera dos números pares, perto da miña casa, cando Leonor, unha veciña que vivía nun primeiro piso, saiu a sacudir as sabas. Ao ver o cura, quedou esperando que pasara, e don Juan ergueu a cabeza e preguntoulle: -¿Subo? A pobre Leonor, vermella como as cereixas, respondeu un ¡Ay, no señor! atropelado, e meteuse correndo na casa.
Amigo de don Juan Belando, e compañeiro de paseos pola rúa Real, era don Antonio Bouza, meu profesor de latín en segundo ano de bacharelato. Don Antonio Bouza, como todos os irmáns, era intelixente e culto, e andando o tempo foi un dos curas que recibiron, ilusionados, os cambios promovidos polo Concilio Vaticano II; pero no ano 1955 a eirexa española estaba máis perto do Concilio de Trento, e don Antonio tamén. Por eso, cando, mediado o curso, chegou a Rapariz, que era un colexio de alumnado exclusivamente masculino, unha rapaza chamada Paloma, filla dun militar destinado de súpeto a Ferrol, don Antonio arrugou o fuciño. Don Camilo, o director, responsabilizoume do coidado de Paloma, que pasaba o tempo entre clase e clase, soíña no chamado -non sei por que- laboratorio. En todas as clases Paloma sentaba a carón de min para que a axudase, pero en latín non foi así. Don Antonio non consentiu tanta proximidade e cedeulle a súa mesa.
Un día, mentres don Antonio ía e viña polo corredor entre os pupitres traducindo en voz alta a Xulio César, abríuseme a boca, e a Paloma deulle a risa. Eu rin tamén e chisqueille un ollo. Don Antonio malentendeu os xestos, alcendeuse de carraxe, berrou, desgañitado: ¡Por eso la Iglesia no quiere escuelas mixtas!, e chimpoume da aula. Con doce anos tiven que dar explicacións moi enoxosas a don Camilo, pero fóra da vergonza e do disgusto daquel día, non pasou nada máis. Ou si pasou, porque Paloma e eu, que ata entón tiveramos unha relación absolutamente inocente, empezamos a mirarnos con outros ollos, e rematamos vendo Niágara, clasificada para maiores con reparos, no cine das zocas. Ela e eu nunha fila; detrás a chacha e o repostero.
siro@siroartista.com