«Recantos inéditos» da Revolución dos Caraveis

M. García SANTIAGO / LA VOZ

CULTURA

Entrega do galardón. Valentín García, Maribel Martín, Tereixa Constenla -a gañadora, co libro na man-, Román Rodríguez, Ubaldo Rueda, Emilio Pérez Touriño e Fernando Salgado, na entrega do premio Casino de Santiago.
Entrega do galardón. Valentín García, Maribel Martín, Tereixa Constenla -a gañadora, co libro na man-, Román Rodríguez, Ubaldo Rueda, Emilio Pérez Touriño e Fernando Salgado, na entrega do premio Casino de Santiago. Paco Rodríguez

Tereixa Constenla recibiu o premio Casino de Santiago de ensaio por «Abril é un país», en que relata o levantamento democrático portugués contra a ditadura

04 mar 2026 . Actualizado a las 13:55 h.

Abril é un país (Kalandraka) «é un libro que só me dá alegrías», afirmou este martes Tereixa Constenla (Arca, A Estrada, 1968) ao recibir o premio de ensaio impulsado pola asociación cultural Casino de Santiago. O traballo impúxose na categoría galega do novo galardón. O xornalista Fernando Salgado resaltou que, malia pasar máis de cincuenta anos e de todas as obras e filmes que se fixeron sobre a Revolución dos Caraveis de Portugal, a obra gañadora «descobre recantos inéditos» sobre ese fito histórico do 25 de abril de 1974. Engadiu que se trata dunha obra «engaiolante» e «escrita nunha prosa espléndida».

«A Revolución dos Caraveis foi a que todo o mundo quixo vivir», resaltou Tereixa Constenla. A escritora, xornalista e correspondente de El País en Lisboa mergúllase nesta insurrección —que rematou coa ditadura de Salazar— a través dalgunhas das persoas que tiveron un papel clave para o triunfo do levantamento, pero que, nalgúns casos, despois desapareceron da historia, e mesmo algunhas foron marxinadas. «Non foron os grandes nomes da historia, senón aquelas persoas que tiveron un papel transcendental para que isto acontecese», dixo. Un deses «heroes maltratados» que rescata é o de Salgueiro Maia, «que foi quen comandou as tropas cando se enfrontaron ás do réxime».

Tereixa Constenla, este martes en Santiago
Tereixa Constenla, este martes en Santiago PACO RODRÍGUEZ

Xunto ao seu nome figura, entre outros, o do xornalista Carlos Albino, clave para que soase na radio Grândola vila morena, canción de Zeca Afonso que era o sinal para o levantamento. «Hai que dicir que estivo a punto de non poder emitirse, porque o bolseiro puxo un bloque de cinco minutos de publicidade», lembrou ante o público que enchía o Casino de Santiago.

Outra das figuras cruciais coas que conversou Constenla é José Alves da Costa, que foi o militar que non asumiu a orde de disparar desde o tanque contra as tropas que iniciaran a revolución, incumprindo o mandato que lle daba o capitán. «Ninguén soubo quen era este home durante 40 anos, e foi grazas ao traballo de dous xornalistas», resaltou a autora, reivindicando así tamén o labor dos medios de comunicación. Non esquece tampouco a participación das mulleres neste levantamento. Lembrou o caso de Conceição Matos, unha sobrevivente das torturas da ditadura. «Ela resistiu as malleiras e as humillacións, e non delatou a ninguén», recordou a galardoada con este premio de ensaio, que afirmou que desta revolución se poden extraer ensinanzas para a historia. E destacou os compromisos individuais dos participantes, «que estiveron dispostos a perdelo todo polo beneficio da comunidade».

O encontro organizado pola asociación cultural Casino de Santiago —que preside Ubaldo Rueda— contou co apoio do conselleiro de Educación, Román Rodríguez, entre outros. Tamén estaban entre os asistentes o expresidente da Xunta Emilio Pérez Touriño e o historiador Ramón Villares.