As razóns máxicas


Confeso ter escrito a novela Segredos de Bretaña nun intento de utilizar as estratexias da «novela negra» co propósito de desvelar a evolución histórica dun espazo habitado -neste caso, o norte de Galicia-, descubrindo as chaves de supersticións, crenzas e datos reais que conviven e definen cada época histórica. Porque nós temos unhas tradicións antigas que seguen moi arraigadas en zonas rurais e que, neses espazos, serven para dar unhas explicacións ancestrais de todo o sorprendente e misterioso.

Dalgún xeito, isto contradí a idea, xa moi estendida, de que en Galicia hai unha cosmovisión compartida, común, que se estende a todo o noso espazo habitado, desde as capitais urbanas ás aldeas máis remotas. E isto está moi lonxe de ser así. Porque aínda seguen a confrontarse dúas visións do mundo: a das tradicións antigas, de raíz máxica, e a do racionalismo actual, que acredita as explicacións de feitos reais.

É certo que a cosmovisión urbana foi acantoando e empuxando ao esquecemento a rica cosmovisión rural que atesoura Galicia. Pero a realidade é que hai máis maxia nalgunhas aldeas remotas ca no conxunto urbano. Descoñecer isto só pode deberse a unha inexplicable falta de aprecio polas vellas tradicións, condenadas ao esquecemento.

Cando Álvaro Cunqueiro escribiu Merlín e familia sabía que os seus lectores de Mondoñedo (e de toda Galicia) non ían confundir o seu mago egrexio coa realidade de menciñas e menciñeiros do mundo real. Por iso xogaba cunha enorme liberdade. Porque el mesmo proviña dunha contorna social acostumada a mesturar maxias e realidades nun mesmo plano. Que lle podería pasar hoxe a Cunqueiro se publicase unha obra semellante? Pois que tería o mesmo éxito que tivo e ten. Porque a condición esencial de Cunqueiro non habitaba no realismo, senón na propia maxia dunha literatura superior.

Por isto me sorprende tanto ver como a racionalidade urbana vai acantoando e empuxando ao esquecemento toda a riquísima cosmovisión rural que aínda atesoura Galicia. Unha verdadeira mágoa, porque -repítoo- aínda hai máis talento feiticeiro nalgunhas aldeas que no complexo urbano de toda Galicia. Coido que deberiamos telo moi presente.

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
8 votos

As razóns máxicas