Vía milenaria e forxadora de Europa, o Camiño non é un produto ou unha marca, senón un dos sinais de identidade do vello continente. É unha arteria pola que, dende hai mil cen anos, a xente vai e vén coa súa casa como punto de partida e Fisterra como meta. É un río humano polo que circula, hoxe coma onte, a cultura, a arte, a espiritualidade, a solidariedade, o sentimento relixioso...
Non hai un só Camiño, hai milleiros, quizais millóns, como son os fogares de onde parten os peregrinos. Logo, os sendeiros van confluíndo gradualmente, metro a metro, converténdose nun poutado de itinerarios. Esta vía milenaria nunca se entendería sen Fisterra, o auténtico final do camiño das estrelas, e sen ela, este non tería razón de ser.
Falar de Fisterra é falar, quizais, dun dos lugares máis emblemáticos de Occidente, pola súa importancia histórica, natural, cultural, relixiosa, ecolóxica, mística.
Nunca estará de máis sinalar a peculiaridade deste lugar diferente a calquera outro, pois é coñecido sobradamente o carácter propio dos seus habitantes, a súa idiosincrasia, o seu encanto natural, a súa significación no eido cultural e histórico, a identidade propia dun pobo que vive onde é definido como elemento propio a morte do sol, representando todo ilo a grandeza do astro que aporta luz e vida ao planeta. Estamos pois, ante os contrastes que fan desta vila un sitio especial. Poucos atraen a tanta xente e con tantas motivacións diferentes.
Resulta Fisterra, pois, un lugar encantado e máxico, escollido xa por antigos poboadores para establecerse e por turistas e persoas inquedas na actualidade. A súa situación xeográfica e todo ese halo de misterio que o envolve fai da vila e o seu entorno un sitio apetecible para percibir esa enerxía especial que desprende. Cando un se achega ata aquí, sente a forza do mar, como elemento predominante e a hospitalidade das súas xentes, resultando cautivador e ata erótico.
Grave ameaza
Mais, malia todo isto, cerne sobre nós e sobre os amantes desta terra unha grave ameaza que pon en perigo as súas raíces e a súa razón de ser. Ao meu entender, dous son os elementos que conforman a singularidade propia deste lugar: o cristiá o e pagán. Ambos coquetean temerosos pola corda frouxa como un malabarista novato que non sabe se superará a proba definitiva. Dita dualidade é representada polo Santo Cristo da Barba Dourada e pola ermida de San Guillerme. O primeiro, desterrado por motivos de saúde, xa comeza a botarse de menos, xa a inquedanza pola súa ausencia, está a desposuír a moitos dos nosos veciños deste elemento relixioso e sustentador da fe cristiana. ¿Para cando volverá ao seu fogar? Agardemos non estar sendo vítimas de intereses menos nobres e sinceros, pois dita restauración xa está comezando a cheirar un pouco. A Capela Sextina creo que non precisou tanto tempo de taller no seu momento.
O seu segundo elemento, a ermida de San Guillerme; sinceramente, atérrame pensar que nunca se saberá realmente o que esconde baixo as herbas e a terra salgada do Promontorium Nerium pois, como todos sabemos, cando a Igrexa ten posibilidades de meter a man, de sobra é coñecido por todos o seu proceder.
Fúndome nun mar de dúbidas respecto ás conclusións que nos chegarán cando estas escavacións por capítulos cheguen ao sen fin. Nunca dubidarei das verdades ocultas nese máxico espazo, pero énchome de inquedanzas ao pensar que quizais non interese que saia á luz o que realmente agocha, pois pode representar o eslavón perdido para conectar realmente cos primeiros camiñantes de oriente que chegaron ata aquí guiados polas estrelas e non para adorar a ningún Deus dos que aparecen na Biblia.