Unha das imaxes máis desacougantes que teño visto na miña vida é do coñecido fotógrafo Manuel Ferrol. A instantánea está sacada na Estación Marítima da Coruña no ano 1957. Os protagonistas son un pai e un fillo cativo que leva abrazado contra si. O home, que viste as súas mellores roupas, estima coa man dereita a cara do neno. Os dedos son enormes, curtidos por incontables horas de traballo na terra. O branco e negro reflicte a angustia do rapaz e os ollos paternos a punto de envorcar un océano de bágoas. A década dos cincuenta foi das de maior emigración cara América. Máis de douscentos mil galegos partían nestes anos dende a Estación Marítima da Coruña ou de Vigo, camiño de Bos Aires, Montevideo ou Caracas. A partir de 1960 Galicia abastece de man de obra a Europa. Países como Suíza, Francia ou Alemaña vivían un momento de gran expansión económica e precisaban traballadores. Case medio millón de galegos emigraron nos anos sesenta e setenta (incluídos os clandestinos). Nos últimos anos Canarias estivo recibindo a milleiros de emigrantes galegos para traballar na construcción ou na hostalería. Costa da Morte As comarcas da Costa da Morte e Bergantiños saben ben desta emigración. Nos anos oitenta, cando eu cursaba o antigo EXB, moitos dos compañeiros de aula tiñan os pais en Xenebra. Na miña mente, Suíza era coma un pequeno paraíso de onde viñan coches último modelo e francos cunha facilidade abraiante. Recordo que de nenos chamabámoslle ós galegos de fóra ¿suízos¿. Moitos deles, logo de anos na emigración, non se consideraban nin de aquí nin de aló, eran cidadáns de ningures. Ás veces houbo un enfrontamento mental, case invisible, entre os galegos de aquí e os que estaban na diáspora. Un erro que seguramente nos prexudicou a todos. Viñéronme todos estes recordos á cabeza porque indo pola estrada que enlaza a parroquia de Xesteda con Cerceda atopei un mozo negro pintando as liñas da calzada. De súpeto recordei a foto de Manuel Ferrol, ó Panchito de Castelao e moitas outras cousas. Supuxen que mentres estaba traballando pensaría na súa xente, en Nixeria, en Camerún ou de onde queira que veña. Despediríase da súa xente deixando todo o amado atrás. Envorcaría un océano de bágoas mentres estimaba coa man enorme a meixela dalgún neno. Agora só queda saber qué clase de anfitrións somos nós. Xa sería de ingratos, malnacidos ou palabras peores, que logo de tantos anos despedindo ós nosos non sexamos quen de recibir ós outros.