Arden as palabras sobre a escola derrubada, onde as nenas choran sen bágoas, baixo o estrondo das bombas
08 mar 2026 . Actualizado a las 05:00 h.Marzo. Abre as súas xanelas cun sol esplendoroso. Luz de primavera, luz trémula, que anuncia negras sombras no horizonte. Na nosa madrugada, fóra, cantan alegremente os paxaros. Ao lonxe, moi ao lonxe, chían as sirenas, estoupan bombas e un fume de cinza recobre o deserto. Pola primeira tarde-noite do mes dos Idus, escoitamos o murmurio das estrelas. Pola mañá recordaches que algúns din que o mundo pertence aos que madrugan. Debe ser por iso que os amos, os que nos gobernan, érguense cedo para bombardear, destruír, matar. Agás de pequeno, ti nunca fuches moi madrugador. Pensas: nada hai que demostrar. Nada temos que gañar nin perder. Agradecemos o simple feito de que poidamos respirar.
Cando chegaba marzo, no reino da nosa infancia, era o tempo de sacar as vacas das cortes e levalas aos prados para pastar. Cando as ceibabamos, os animais estoureaban (nós diciamos estourriar). Brincaban de alegría tralo longo inverno. Cando paraban, entón púñanse a pacer. Sen embargo, a entrada da nova estación, era á vez o remate da tempada das fogueiras na lareira. Ao arredor delas, nas tarde-noites invernais, rapaces e vellos pasabamos moitas horas. Ficabamos hipnotizados co constante movemento das chamas. Sospeitabamos que a uns e aos outros nos fascinaba o lume. Raparigos e vellos soñabamos cos ollos abertos ao carón da quentura que desprendían as achas ardendo.
Mesmo era posible que naquela especie de ensoñación na que caiamos rendidos, aínda que só fose por un breve instante, un chispazo sen tempo, visitásemos o mundo dos mortos, do que hogano os maiores estamos cada día máis cerca. Pensando no fío invisible, pero sen dúbida real, que xongue a nenez e a vellez, lembraches que hai pouco liches nun libro que só había tres razas neste mundo enfermo, embarcado nun rabioso afán destrutivo: nómades, sedentarios e a dos nenos e nenas, vítimas principais da rabiosa furia sanguinaria dos que din que nos gobernan. Os cativos e as cativas son as únicas que non temen aos mortos.
Arden as palabras sobre a escola derrubada, onde as nenas choran sen bágoas, baixo o estrondo das bombas. Desde a casa contemplas as chamas do lume na escuridade do mundo. Aterradora é a morte das pequenas. Ás veces os vivos experimentamos visións dunha extraordinaria beleza, mais arestora só percibimos imaxes espantosas. Recordas que todos nos inclinamos diante de numerosas cousas. Pero tamén o fan os poderosos, os donos do mundo, eses que dan o si para bombardear, laminar, arrasar e matar. Si. Eses tamén o teñen que facer cando deben asinar un acordo ou un tratado.
Negras sombras caen sobre as casas e a poboación civil. Todos inocentes, coma os mortos. «Cando penso que te fuches / negra sombra que me asombras», dicía Rosalía de Castro. Nada parece sinalar que nós corramos perigo físico algún. Tampouco temos unha notable falta de información. O perigo para nós xa está funcionando nas nosas sociedades: o máis atroz para nós é a globalización, unha vez máis, da indiferenza.
Sabemos que son implacables os poderosos amos do mundo. Tanto como que ignoran a compaixón, entendida como compaixón compartida: un xeito de lume que quenta sen destruír, que nos fai saír da nosa zona de confort para toparnos e coñecer o outro.
A conmiseración non significa lástima. A indiferenza leva a criminalizar e culpabilizar os caídos no rego da pobreza e da adicción…. Máis, mesmo no inferno, e semella que xa vivamos nel, é posible atopar marabillas onde menos se espera, sobre todo nos lugares aos que case ninguén visita ou frecuenta. Estes espazos de encontro poden salvarnos da desesperación. E isto é así, porque ninguén nos pode roubar a beleza que se esconde neste mundo ferido, desgarrado.