Defensa do Casal da Mercé

O edificio histórico é hoxe un patético esqueleto que produce tristura e vergoña


O Casal da Mercé é unha vella construción situada á beira da ría de Arousa, no concello da Pobra do Caramiñal. Trátase dun fermoso edificio de planta rectangular, con escudo labrado en pedra, fonte, pombal e capela. Pero compre saber que A Mercé ten, ademais do seu valor arquitectónico, unha historia cultural e literaria que impregna de xeito invisible aqueles muros hoxe abandonados.

Na súa viaxe do ano 1745, o pai Sarmiento anda a percorrer Galicia, e chega á península do Barbanza. Vén de Noia, por Argalo, Tállara, Cures e o río de Goiáns. Percorre logo lugares como Posmarcos, Corrubedo, Carreira, O Maño, e o río Pedras. Cando remata aquel día esgotador retírase a descansar á Mercé onde xa pasara a noite anterior. Reproducimos un parágrafo do seu diario seguindo a tradución de Carlos Castro:

«Pola noite volvín á Mercede a durmir. Pois eu na fiestra meridional da casa da Mercede vin fronte por fronte a punta de Santa Cruz, que o é dunha gran lingua de terra ou península, que chaman de Santa Baia (de Boiro)».

O pai Sarmiento asómase, pois, á fiestra. Alí, mesmo ao pé, pode ollar unha pequena praia de pedras e area basta, pouco máis alá os cons dourados que chaman As Rubias, e logo o espello da ría no que se reflicte o perfil da punta de Santa Cruz (Cabo de Cruz), aboiando nas augas coma un milagre.

Alugada por Valle-Inclán

Case dous séculos máis tarde, don Ramón del Valle-Inclán aluga a Mercé para convertela na súa vivenda familiar. Valle-Inclán soña con ter na Mercé un fogar «murado en piedra de Barbanza» no que facer realidade o seu anceio dunha vida rústica afastada dos trasfegos madrileños, coma nun retorno ás súas orixes arousás. Asómase don Ramón a aquela mesma fiestra un día de mañanciña e olla alí abaixo a mesma praia, as Rubias e Cabo de Cruz flutuando na ría mentres anda a darlle voltas nos miolos a unha das historias máis marabillosas que se teñan escrito, Cara de plata.

Lembro ter entrado hai moitos anos no Casal da Mercé. Os pisos e as cubertas aínda resistían, o que nos permitiu percorrer os baixos e o primeiro andar. Conservábanse alí vellos obxectos do tempo no que a casa acolleu os ilustres moradores de antano.

No cuarto de Sarmiento

Esparexidos polos cuartos, en completo abandono, permanecían os utensilios de cociña, os ferros do pasamáns da fermosa escaleira, e ata un antigo baño de cinc daqueles con patas. Entón, aínda neno, non o sabía pero hoxe sei que aquela tarde entrei no cuarto no que descansou Sarmiento e tamén na cociña e nos corredores que don Ramón habitou.

Hoxe o Casal está en ruínas e sei que non esaxero se digo que en ningún país civilizado podería producirse unha situación semellante. A fermosa propiedade que tivo relación co Arcebispado de Santiago e coa Universidade compostelá, a casa que foi importante priorado, a mesma que acolleu dous dos máis grandes fillos de Galicia, Sarmiento e Valle-Inclán, esmorece comesta polas hedras fronte á pasividade e o desleixo das autoridades culturais e políticas. Hoxe, A Mercé é un patético esqueleto de pedra que produce tristura e vergoña, unha pantasma que chama en silencio por unha necesaria e urxente acción restauradora.

O inmoble, situado fronte á ría de Arousa, precisa unha urxente restauración

Conoce toda nuestra oferta de newsletters

Hemos creado para ti una selección de contenidos para que los recibas cómodamente en tu correo electrónico. Descubre nuestro nuevo servicio.

Votación
13 votos
Comentarios

Defensa do Casal da Mercé