Esencialmente mitómanos, parabámonos diante do mural, do gran formato ou da obra multiplicada e circulante, como só o faciamos ante os tótems da noite. Parabámonos diante dos artistas de Atlántica, daquel plasticismo informal da década abrente, cambiante, total, efusiva, rosa e pistacho, entre os que estaba, destacadamente, Manuel Facal. Artistas de acción, de galería, de interior ou de rúa, que iso tanto tiña daquela, que se nos aparecían acó e aló como pauta, incitación ou xa necesidade, diante dos que nos demorabamos a respirar cor e forma.
Construíron nada menos que a voz interior e recorrente daqueles inesquecibles días. Moito estaría dito con iso. Quen ía dicirme entón que chegariamos a ter o privilexio -xa digo: esencialmente mitómanos- de contar cunha selecta colección de Manuel Facal tan preto.
Quería destacalo desta volta así, máis que os seus aspectos e contidos, pola fonda e tanta pegada que pode chegar a deixar a obra dun artista; a maneira en como pode ir agromando polo tempo toda esa complexa froita de sensacións, recordos, visións, lecturas; en como a obra de arte pode ser algo que chega para non deixar de chegar nunca.
Manuel Facal ten sido xa longamente explicado. Enerxía, dramatismo cromático, atmosfera, harmonismo, linguaxe da mancha, obxectualismo, xestualismo, indagación, forma, pegada casual ou intencional, as peculiares hibridacións, os peculiares microuniversos ou a fascinación polos signos ancestrais; todo nese expresionismo lírico abstracto ao que viriamos finalmente dar engadindo/repetindo as sabedoras palabras de Xabier Seoane.
Velaí precisamente, neste Lunar que hoxe traemos, o selo do motivo ancestral, do alfabeto de signos galego-universais co que vén transitando practicamente toda a obra de Facal. Lineais, xeométricos, faunas, círculos, cruciformes, espirais, cordóns, serpenteos, labirintos ou antropomorfos que, concretamente aquí, se recoñecen nos trazos tipo eiruga ou escaleira, uns dos máis estudados e mistéricos (xunto co tipo Mogor e os homes encrequenados) por ese estraño feito de se repetiren idénticos nas xeografías prehistóricas máis distantes do mundo, e tamén polas súas inequívocas conexións cósmicas.
Si. Quizais aí, nese peso da incógnita, da cognición-interpretación pola arte, están o propio Facal e a transcendencia á que antes me refería.
Manuel Facal ten sido tan longamente explicado como é longamente admirado e por iso quixera eu, hoxe, traelo así, destoutro xeito, concitando a época, o Movemento, aquel tempo, todo nel; e engadirlle a man aberta, acolledora e agradecida porque unha parte tan importante do seu labor estea hoxe aquí, connosco, no Museo do Gravado de Artes.
«Lunar», de Manuel Facal, pode verse no Museo do Gravado de Artes