O Salnés, cantera de talento en dirección a los Mestre Mateo

Sara Dorado REDACCIÓN / LA VOZ

AROUSA

Fotograma de la película  San Simón , por la que están nominados dos arousanos
Fotograma de la película San Simón , por la que están nominados dos arousanos Miramemira, Morelli producciones

La comarca consigue varias nominaciones que incluyen tanto categorías técnicas como una principal

06 feb 2026 . Actualizado a las 20:28 h.

Galicia se prepara para celebrar su fiesta del audiovisual: la gala de los XXIV premios Mestre Mateo se celebrará en Lugo el próximo 21 de marzo. Esta semana se han dado a conocer los nominados, entre los que destacan varios nombres de la comarca de O Salnés. El talento arousano conquista cine y televisión gracias a una mezcla de tesón y talento, eso sí, «sempre mantendo os pes na terra», como se encarga de apuntar el actor Flako Estévez.

El cambadés está nominado por primera vez en la categoría de Mejor Interpretación Masculina Protagonista por San Simón, que narra el pasado de la isla como campo de concentración franquista. «Creo que é unha película necesaria», explicaba Estévez, quién durante la grabación descubrió que su tío abuelo había estado encarcelado en San Simón. «Comentoumo a familia pero non me deu moitos detalles... é un claro exemplo de que hai un silencio imposto en relación a esta etapa», apunta. Desde su punto de vista, a la sociedad todavía le cuesta revivir esos años por una mezcla de vergüenza y miedo difícil de explicar.

Una de las favoritas

La cinta es una de las favoritas, con ocho nominaciones, entre ellas la de Mejor Película. Tiene especial mérito porque contó con un presupuesto muy ajustado, como se encarga de añadir otra de las nominadas, la vilagarciana Uxía Vaello, que compite en la categoría de Mejor Vestuario. Para ella no es la primera vez, —se llevó la estatuilla por O Corno en 2024—, pero mantiene intacta la misma ilusión: «Non mo esperaba para nada, ademais estou xa traballando noutro proxecto así que non tiña posta a cabeza nos galardóns... pero estou feliz», apunta. Al igual que Flako, ella también descubrió que uno de sus familiares había estado en San Simón, en concreto, su abuelo José Vaello: «Acusouno un compañeiro de traballo... era unha persoa moi alegre e alí caeu en depresión», señala. De esta etapa oscura, Uxía hizo luz. Llevaba un tiempo ya investigando, lo que sumado a la ayuda de la familia de Dámaso Carrasco, otro encarcelado, dio lugar al vestuario que vemos hoy en pantalla: «A documentación fotográfica coa que traballei foi fundamental. Hai que ter en conta que á illa chegaban persoas de toda clase social e de varias ideas políticas, por exemplo, os anarquistas levaban uns panos, era algo característico», explica. Rodar en la propia San Simón fue otra especificidad a tener en cuenta: «Toda a xastrería e as probas fixéronse en terra, en Cesantes, pero logo houbo que trasladar en barco non só a roupa, senón toda a ambientación, ferramentas de traballo, como pranchas, etc».

Un sector inestable

El audiovisual es un sector que se levanta a base de un esfuerzo titánico, que en ocasiones no se valora como se debería. «É un sector inestable e cada vez hai máis e máis competencia», añade el isleño Marcos Nine, nominado en la categoría de Realización por Historias de Aquí, serie documental que mezcla realidad y ficción y que está disponible en AGalega.

La primera temporada del proyecto se llevó el año pasado la estatuilla; en esta ocasión está nominada la segunda. «Son historias que parten dun feito real pero ao que lle damos unha volta, buscamos outro punto de vista», dice. Así, uno de los capítulos que más disfrutó grabando fue Os Fogueteiros, que toma como base el accidente de Paramos (Tui) en un almacén de pólvora ilegal: «Amosamos as dúas caras, por unha banda a festa e a ledicia coa que se relaciona este sector na etnografía galega; e por outra banda, o drama detrás do caso», dice.  Nine ya tiene en casa ocho premios Mestre Mateo por diferentes categorías. Para él, lo más gratificante es contar historias con las que los involucrados se sientan orgullosos.

El mismo orgullo que siente la vilagarciana Laura Piñeiro por su nominación en la categoría de Mejor Montaje por As liñas descontinuas. La comparte con su compañera Diana Toucedo: «Foron dez semanas de traballo man a man, tamén coa directora da película Anxos Fazáns», explica. Su trabajo consiste en «pasar das palabras aos planos, buscando a orde adecuada, contando máis con menos», apunta.

Para ella se trata de un proyecto muy especial, la clase de película que recomendaría ver: «Pon no foco perfís que non están tan representados no cinema». En concreto, en Bea una mujer madura que se está separando de su marido; y en Denis, un joven transexual con mucho que decir al mundo.

Comparte nominación con profesionales a los que admira personalmente, como Gaspar Broullón, que fue su profesor. Laura no solo es hábil con las imágenes, también lo es con sus palabras sobre la gala: «Se gañamos ou non dá o mesmo, é un día para reivindicar o noso cine, iso é o máis importante», apunta la vilagarciana.

MARTINA MISER

Flako Estévez

Mejor Interpretación Masculina Protagonista. San Simón. Empezó tarde, pero a buen ritmo: con 34 años descubrió su pasión por el cine y participó en series conocidas como Vivir sin permiso o O sabor das margaridas. Con su nominación se medirá a Luis Tosar, a Xoán Fórneas y a Adam Prieto, pero no siente vértigo: «Eu sigo sendo o mesmo».

Laura Piñeiro

Montaje. As liñas descontinuas. Con tan solo 28 años está nominada junto a su compañera Diana Toucedo, con la que trabajó mano a mano para sacar adelante el proyecto.

Marcos Nine

Realización. Historias de Aquí. El talento del arousano ha conseguido conquistar ocho premios Mestre Mateo en diferentes categorías; este podría ser el noveno. Foto M. Lamas

Uxía Vaello

Mejor Vestuario. San Simón. El mal tiempo durante el rodaje, lo complejo de vestir a tantos figurantes y la especificidad de grabar en la propia isla, fueron retos a los que la Uxía y su equipo tuvieron que hacer frente; la mejor recompensa a tanto esfuerzo podría llegar en forma de galardón. Sería el segundo para la artista vilagarciana.