O vello falanxista

Emilio Alonso

LUGO CIUDAD

23 ago 2008 . Actualizado a las 02:00 h.

Nunca falara con don Francisco Figueiredo Rivadulla, nin sequera no bautizo de Alicia, ao que non asistira debido aos seus constantes problemas de saúde. Non imaxinaba que podía querer de min, aínda que supuña que, ao citar tamén a Palomares, a cousa tería algo que ver coa intoxicación ou posible envelenamento do seu fillo. Negábame a pensar que o asunto a tratar fose a miña relación con Lola, pero en Lugo case ningún segredo estaba a salvo. Podíase non falar del, pero non ignoralo. E non me parecía estraño que don Francisco, pese ao seu illamento, fose un dos homes mellor informados da cidade.

Palomares recolleume no Méndez Núñez a media tarde e fomos camiñando ata a casa de don Francisco. «¡Intoxicado por mercurio!», exclamou abraiado cando lle contei a causa última da morte de Pancho. Non, non recibira aínda o informe da comisaría de Santiago. E, sendo así, ¿era posible que don Francisco xa o soubese? Fixen o camiño envolto nunha chea de dúbidas.

Na casa do ancián unha muller maior e de aspecto un tanto sinistro abriu a porta e fíxonos pasar a un gran salón coas paredes ateigadas de libros. Palomares sentou mentres que eu me dediquei a curiosear polos andeis. Nun deles, ben á vista, destacaba unha fotografía na que se vía ao ditador Francisco Franco rodeado de media ducia de mozos. Entre eles distinguíase a un xove don Francisco, con expresión sorrinte e marcial, lucindo a camisa azul da Falanxe.

«¿Sorpréndelle esa foto?», escoitei ás miñas costas. Don Francisco entrara no salón, procedente do que eu supuña sería o seu dormitorio, sentado nunha cadeira de rodas eléctrica. «Sempre fun e serei un honrado falanxista», continuou, mentres me daba a man. Non me cadraban aqueles termos, falanxista e honrado. Era como dicir «son asasino, pero non mato». Palomares, con formas servís, saudou ao ancián, que seguiu falando. «Xa era hora de coñecérmonos persoalmente... Somos case parentes».

Convidounos a sentar mentres a vella sinistra entraba levando unha bandexa con servizo de café. «Serei breve -dixo-, nas miñas condicións o tempo si que é ouro». Don Francisco encetou un discurso no que resumiu a súa vida dedicada ao traballo «en beneficio da sociedade», mencionou o seu «inoportuno» accidente e laiouse da «desgraciada morte da miña muller, unha gran esposa e nai».

«Quero que descubra quen matou ao meu fillo», dixo de súpeto. Eu tentaba simular o meu pasmo diante daquela afirmación e atender ás palabras do ancián. Don Francisco repasou de xeito ferido a vida do seu fillo, relatando polo miúdo todos os seus trapos sucios, algúns descoñecidos para min. «Pancho non era digno de pertencer á elite selecta destinada a dirixir a nosa sociedade». Don Francisco utilizaba terminoloxía orteguiana para denominar a seudoaristocracia local. Supoño que aínda pensaba na revolución pendente pola que clamaban algúns dos poucos vellos falanxistas que seguían vivos.

Antes de acompañarnos ata a porta, don Francisco entregoume un sobre que sacou do seu peto. «O traballo hai que pagalo -dixo-, e creo que este cheque abondará para o seu labor e para os seus gastos».

Palomares, entre preocupado e nervioso, decidiu coller un taxi na parada da Cafetería Mirador do parque para ir á comisaría e comprobar se chegara o informe médico sobre a morte de Pancho. Eu tomei a dirección oposta e dirixinme cara a praza Maior, coa intención de beber un café e cavilar sobre o traballo que don Francisco me encargara. Abrín o sobre que me dera: contiña un cheque ao portador de doce mil euros.