Crítica | «Ricardo III», do Centro Dramático Galego
16 abr 2005 . Actualizado a las 07:00 h.Unha das ventaxas de Shakespeare é que aguanta o que lle boten. Mentres o texto sexa recoñecible e o envoltorio non afogue as palabras, o espectador sempre ten a que lle botar man. Unha das ventaxas deste Ricardo III do Centro Dramático Galego é que deixa respirar ao texto. Está aí, mal enfocado, pero está. Sobrevive. Este é un Ricardo cun envoltorio prescindible no estético e pouco coherente no argumental. Está presente, pero a súa estridencia non chega a ocultar as virtudes que a obra ten. As dúas virtudes desta máis recente montaxe do CDG son non afogar a capacidade sugestiva do autor e a esforzadísima interpretación de Xosé Manuel Olveira, nun personaxe que, ben mirado, cae lonxe do seu perfil. Pico forza a máquina de actuar para ir mantendo o alento vital da peza. Os problemas veñen no enfoque e en certa falta de ambición. A lectura que o director fai sobre Ricardo III ten dúas direcións: na primeira parte ofrece unha visión algo chocalleira, inclinada ao bufón. Na segunda parte, o protagonista cae víctima da histeria. En calquera das dúas, o que se fai é ofrecerlle coartadas humanas ao proceder do tirano. Pero o verdadeiro Ricardo, o que non está no CDG, é un home desmedidamente ambicioso, intelixente e cruel, pero sen capacidade emocional. Despiadado, frío. As emocións son, en realidade, unha interpretación manipuladora para comunicarse. O outro gran defecto da montaxe é certo exhibido temor. Os grandes momentos do Ricardo III , tan simbólicos no teatro occidental, tan canónicos que se diría agora, están desmantelados. En realidade, a proposta esquiva calquera desas sinaladas escenas. Confuso ese primeiro parlamento no que, advertindo o fin do inverno dos descontentos, o protagonista fai unha declaración de intencións. O desenlace é fuxitivo, por baixo dos requerimentos do texto e implícitamente recoñecedor da falta de pulso para atreverse cos grandes momentos da obra. Queda no fácil cambiando de lugar o cabalo con nocturnidade, como unha estatua de dictador calquera. Queda limitada de dimensión. E nesta circunstancia é na que, sen querer, se achega máis a Ricardo III: vai ben de oralidade e anda tolleita dos músculos.