HAI UNHA parte do mundo que só existe nas fotos vellas. Un lugar habitado por persoas de rostros desdebuxados. Un país desenfocado, con xentes que non están no pasado exactamente, senón nun presente distinto e paralelo ao noso. Onde con frecuencia os que aparentan mirar a cámara con xesto sorprendido ou incluso desconfiado fan en realidade algo moi diferente: estrañarse de vernos, pero contemplarnos. E claro que podemos pensar, ao atopar esas fotos en calquera deses caixóns que nunca abrimos, que só se trata dos retratos dos que nos precederon. Podemos crer incluso que só son os fantasmas dos que viviron cando aínda non se puxera de moda enterrar os ríos baixo esa especulación inmobiliaria que lle chama progreso a destruír a paisaxe e a converter vilas e cidades en colmeas asfixiantes. Pero non, non son meros espectros. Iso non é certo. En realidade, os que nos miran inmóbiles desde esas fotos dun branco e negro case amarelo, retratados ante casas, prazas, rúas e xardíns arrasados pola voracidade dos que non teñen límite cando se trata de amasar cartos e de abrirlle camiño ao cemento, seguen entre nós, aínda que en silencio. Incluso coa súa feble natureza de papel, están vivos, malia que non baixo o sol, senón nas nosas conciencias. Por iso, ata sen abrir a boca, sen dicir nin palabra, eles seguen a recordarnos, nesas vellas fotos que son memoria de todos e o único que nos queda, o moi fermosa que foi a terra na que eles sabían que as cidades naceran para facer mellor a existencia do home e dialogar coa paisaxe. (Para construír lugares aos que regresar, non esta condena á escuridade.)